Antoine Maartens strijdt voor duurzaamheid: ’Het vergt moed om te veranderen’

Antoine Maartens in Edam: ,,Als de gemeente morgen besluit om in Edam elektrische deelauto’s neer te zetten, verkoop ik mijn auto meteen.’’© Foto Ella Tilgenkamp

Jacco van Oostveen
Edam

,,Vind jij het hier koud?’’, vraagt Antoine Maartens halverwege het gesprek. Na een ontkennend antwoord: ,,Zie je, in een gasvrij huis kan ook gewoon behaaglijk zijn.’’

Maartens geeft een rondleiding door zijn huis, ’de eerste gasvrije woning ná renovatie in Edam’. Hij toont de inductiekookplaat, de 38 zonnepanelen op het dak en de warmtepomp, die het huis en het water verwarmt en aangedreven wordt door de zonnestroom. ,,Het is nu ijskoud buiten, maar zelfs nú haalt de pomp nog warmte uit de buitenlucht.’’

De renovatie kostte 39.000 euro. Ongeveer een derde deel werd gesubsidieerd door de provincie en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De rest was voor eigen rekening, maar Maartens verwacht dat hij de investering binnen elf jaar heeft terugverdiend. ,,Ga maar na: ik betaalde 178 euro per maand aan energiekosten, nu betaal ik niks. Sterker, door de 373 euro korting op de stroomaansluiting die iedereen ontvangt, begin ik elke maand ruim in de min.’’

Nog veel belangrijker vindt hij dat hij met zijn gasvrije huis een kleine bijdrage levert aan een betere wereld. ,,Elk huis stoot per jaar circa 5500 kilogram CO2 uit. Deze installatie gaat ongeveer 25 jaar mee, dus ga maar na hoeveel dat scheelt. Het is heel simpel: we moeten iets veranderen. Jouw kleine kinderen worden misschien wel honderd jaar oud. Als wij met z’n allen zo doorgaan, is de aarde tegen die tijd vier graden warmer. De zeespiegel is enorm gestegen en flinke stukken van de aarde zijn onbewoonbaar geworden.’’

Trump

En dan krijgt het machtigste land ter wereld ook nog eens een klimaatscepticus als president. ,,Trump is een zakenman, hij zal toch ook inzien dat de prijs van zonnestroom en windstroom onder die van kolen is gezakt.’’

Verandering begint op kleine schaal, weet Maartens. ,,In De Harmonie heb ik uitgelegd dat alleen al de gemeente Edam-Volendam verantwoordelijk is voor 149.000 ton CO2-uitstoot per jaar. 39 procent gebeurt door particulieren, 61 procent door bedrijven. Een bedrijf als Klaas Puul, dat gebruik maakt van enorme koelinstallaties die werkelijk stroom zuipen, zou echt het verschil kunnen maken. Koop groene stroom in! Iedereen die wil veranderen is er één en steekt misschien weer een ander aan. Ik heb een zaadje geplant, daar gaat het om. ’’

Zijn werkgever Urgenda - Marjan Minnesma uit Noordbeemster is zijn baas - probeert onder andere ’grootuitstoters’ ervan te overtuigen over te stappen op zonne- en windenergie. ,,Ons doel is zo snel mogelijk een aanzienlijke CO2-reductie te realiseren. Je ziet dat bedrijven als Rabobank en Campina inmiddels meewerken aan onze campagnes. Zij moeten andere bedrijven weer aansteken. We hebben de wind in de rug. Het gaat misschien niet snel, maar de verandering is op alle niveaus aan de gang.’’

Klein bier

Ook de gemeente Edam-Volendam wordt steeds duurzamer, vindt Maartens. Maar het kan nóg veel beter. ,,Stichting Duurzaamheid Waterland heeft 770 subsidies uitgegeven en een flink deel daarvan is naar Volendam gegaan. Er worden duurzaamheidsmarkten gehouden, waar kleine bedrijven van elkaar kunnen leren. De gemeente heeft voor de straatverlichting gekozen voor led-lampen. Klein bier, maar wél iets waar je trots op kan zijn. Draag dat dan ook uit! Laat zien wat je ambities zijn. Het dak van het FC Volendam-stadion ligt vol met zonnepanelen, waarom kan dat niet op het gemeentehuis? Of op het dak van de Nieuwe School in Edam? Bied andere partijen de ruimte om op gemeentelijke daken panelen te leggen.’’

Het nieuwe schoolgebouw van De Blokwhere in Volendam is volledig gasvrij, een samenwerking van Stichting Duurzaam Waterland, gemeente en scholenkoepel SKOV. ,,Hiermee bereik je 200 kinderen, 400 ouders en 800 grootouders, en dat veertig jaar lang. Ze zien dat het kan en wat het oplevert. Belangrijk is dat de opbrengsten altijd naar de gemeenschap gaan, in dit geval de school.’’

Maartens noemt het een ’gemiste kans’ dat de gemeente de woningen in nieuwbouwwijk Keetzijde in Edam niet volledig gasvrij oplevert. ,,Ik snap het ook wel: je wilt starterswoningen zo goedkoop mogelijk houden. Maar toch.... In Nederland staan 2000 huizen als deze (zijn eigen huis, red.), op een totaal van zeven miljoen. En jaarlijks worden er 450.000 cv-ketels vervangen, maar er worden slechts 9500 warmtepompen geplaatst. Het vergt moed om te veranderen.’’

Spreekbeurt

Duurzaamheid is zijn passie, al meer dan veertig jaar. ,,Als 16-jarige hield ik op het Willem de Zwijger College in Bussum een spreekbeurt over de verwoestijning van de aarde. ’Waar maak je je druk om’, riepen mensen, maar nu is dit onderwerp helaas actueel.’’

Vliegen doet hij al tien jaar niet meer. ,,Als ik vrienden hoor vertellen over hun derde vakantie naar Zuid-Afrika, reageer ik nooit zo enthousiast. Omdat ik weet dat het vliegtuig op die vlucht meer CO2-uitstoot produceert dan een woonhuis in een jaar. Er zijn mensen die mijn gedrag obsessief vinden, ze vinden me een soort dominee. Contraproductief commentaar, vind ik.’’

Het liefst zou hij zijn auto ook wegdoen. ,,Als Duurzaam Waterland het samen met de gemeente voor elkaar krijgt in Edam elektrische deelauto’s neer te zetten, verkoop ik ’m meteen.’’

Meer nieuws uit NHD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.