Hoorn op de haak

Hoorn op de haak
Foto GPD/Museum voor Communicatie
regio

De telefooncel is op zijn retour. Na bijna tachtig jaar gooit de KPN definitief de hoorn op de haak. Het bedrijf stopt met de exploitatie van de cellen, die door mobieltjes zijn verdrongen. In de krant van zaterdag staan herinneringen aan de telefooncel. Want het kwartje mag dan op zijn, we zijn nog niet helemaal uitgepraat. De reacties die niet in de krant konden maar wel leuk om te lezen zijn, staan in dit artikel op de website.

TrefpuntVoor Wini Jonker uit Schagen was de telefooncel bij haar flat een trefpunt van romantische onderonsjes. ,,Ik ben daar in 1977 komen wonen. Toen had ik nog geen telefoon, dus belde ik vanuit de cel naar mijn ouders in Amsterdam.’’ In dezelfde flat woonde ook een jonge postbode. ,,Bij de telefooncel raakten we vaak aan de praat.’’ Het kwam zo ver dat hij een keer op haar hondje paste. Waarna de vonk oversloeg. ,,Nu wonen we al 33 jaar samen. Aan de telefooncel heb ik nog altijd dierbare herinneringen.’’

Gratis bellenHaar eerste huisje kon Imma Houtenbos uit Anna Paulowna maar nét betalen, in 1981. ,,Maar om een beetje te kunnen leven, moest ik ieder dubbeltje twee keer omdraaien.’’ Een eigen telefoon was daarom ondenkbaar. Gelukkig was er vlakbij haar nieuwe huisje een telefooncel om het contact met haar ouders en zussen warm te houden. Ze wist het zó te versieren dat haar familie de kosten voor de gesprekken betaalde. ,,Ik werkte als administratief medewerkster bij de PTT. Voor mij was het niet moeilijk om het telefoonnummer van de telefoon in die cel te bemachtigen. Dat gaf ik door aan mijn ouders en mijn zussen. Als ik ze wilde spreken, ging ik naar ‘mijn’ cel, gooide ik een kwartje in de gleuf en belde ik hun nummer. Ik liet hun telefoon twee keer overgaan en gooide de hoorn op de haak. Voor mijn familie was dat het signaal dat ik in de cel stond: zij belden me daar meteen terug. Ik kreeg het kwartje dan weer keurig terug en heb zo heel wat kwartjes bespaard.’’

DubbeltjeOok de vader van Marcel Tromp uit Schagen maakte een sport van het gratis bellen. Het gezin woonde eind jaren zestig in Amsterdam, vader werkte in Utrecht. En iedere dag was het de vraag of zijn trein op tijd zou zijn. Tijdig genoeg om met zijn vrouw en zijn vier kinderen te kunnen eten . ,,Daarom sprak hij met mijn moeder af dat hij even uit een telefooncel naar huis belde als hij op het Amstelstation aankwam. Voor haar was dat het dagelijkse signaal om het eten op te zetten.’’ De truc was om de telefoon één keer over te laten gaan en niet op te nemen, zodat vader zijn dubbeltje terugkreeg. ,,Waarom weet ik niet, maar mijn zusje en ik hadden er het grootste plezier in om de telefoon al te pakken vóór mijn vader de verbinding kon verbreken. Hij kreeg dan zijn tien cent niet terug. Bij thuiskomst speelde hij dat hij boos was. Hoe lang dat spelletje heeft geduurd weet ik niet meer. Ik kan het ze niet meer vragen.’’

VergetenHet was in Amsterdam, ongeveer 35 jaar geleden. Jos Smit uit Middenbeemster woonde destijds in de hoofdstad. ,,Na een verjaardagsfeestje fietste ik om een uur of twee ‘s nachts terug naar huis toen ik op het Surinameplein een luide knal hoorde met glasgerinkel: de bloemenstal stond in de hens. Snel naar de telefooncel gereden en daar mijn portemonnee gepakt op zoek naar een dubbeltje.’’ Hij belde de brandweer, keek een uurtje naar het bluswerk en ging toen toch maar naar huis, naar bed. ,,Om vijf uur ’s ochtends schrok ik wakker. Ik herinnerde me opeens dat ik mijn geld in de cel had laten liggen. Dus gauw weer aangekleed en op de fiets de hele Overtoom af terug naar de telefooncel. Ik had geluk: mijn portemonnee lag nog open op het rek met telefoonboeken. Of de telefooncel er nog staat weet ik niet, de bloemenstal bestaat nog steeds.’’

Vergeten (2)Het voorjaar van 1956 was een hectische tijd voor Nelly Mann uit Heiloo. In juni zou ze trouwen met een stuurman op de grote vaart. Twee weken voor de bruiloft overleed haar grootvader en was ze voor de begrafenis met de trein op weg naar Epe. In Amersfoort moest ze wachten op de aansluitende trein en belde ze vanuit een cel op het perron even met de rederij van de aanstaande bruidegom om te vragen wanneer zijn schip in Amsterdam werd verwacht. ,,Haastig stapte ik daarna in de trein. Daar merkte ik dat ik mijn portemonnee in de telefooncel had laten liggen. Er zat zeventig gulden in. Dat was een kapitaal, want als lerares in opleiding had ik een studietoelage van 150 gulden per maand.’’

Op het volgende station stapte ze snel uit om meteen met de eerste trein terug te gaan naar Amersfoort. Helaas: haar portemonnee was weg. Behalve het geld zat er ook nog een lijst in met namen en adressen van genodigden voor de bruiloft. ,,Ik had daarom nog hoop dat één van hen door de vinder benaderd zou worden, maar helaas. Gelukkig is de bruiloft toch een mooi feest geworden.’’

Goed nieuws!Augustus 1991. Truus Klaver uit De Weere kampeerde op een kleine camping in de Dordogne. ’s Avonds fietsen we een eindje de berg af naar een telefooncel om even naar Nederland te bellen. Samen wringen we ons in de cel, ieder een oor bij de hoorn. Boven ons zitten honderden vogels op een rij op de elektriciteitsdraden in het avondzonnetje. Goed nieuws uit Nederland! Er is een neefje geboren. Alles goed, helemaal gezond. ,,Over een week komen we kijken.’’ We hangen op en kijken elkaar lachend aan. Ik ben ook zwanger. Dat weet nog niemand…

DubbeltjeMarga Griffioen uit Leiden heeft in de jaren zestig gewerkt voor de PTT in Den Haag als telefoniste. ,,Toen kon je nog niet automatisch naar het buitenland bellen, dat ging allemaal via de telefooncentrale. Ik draaide daar dag- en nachtdiensten om mensen door te verbinden. Mobiel bellen was er toen ook nog niet en de telefooncellen hadden het druk. Soms stonden er hele rijen mensen te wachten. Dan belden ze mij en dan moesten ze vooruit betalen met muntgeld. Dat kon een dubbeltje of een kwartje zijn. Als ik vroeg of ze een kwartje erin wilden doen, dan deden ze er een dubbeltje in en zeiden dat het een kwartje was. Wat ze niet wisten is dat ik een lage toon voor een kwartje hoorde en een hoge toon voor een duppie. Kunt u mij dan zien? vroegen ze wel eens... Als ik het uitlegde, deden ze braaf de andere munten erin anders kon ik ze niet doorverbinden. Duurde het lang dan weer bijstorten! Dan is het nu toch wel relaxter. Ooit heb ik mijn portemonnee in een cel laten liggen, maar na een uur lag hij er nog.

SlapenJaren geleden (ca. 1990) was Diana Goudswaardt uit Den Helder op vakantie in Epen, Zuid-Limburg. Tijdens een wandeling kwam ik door Mechelen, niet zover bij Epen vandaan. En bij een telefooncel dacht ik: Laat ik mijn moeder eens bellen. Zo gezegd zo gedaan.

Mijn vader nam de telefoon op. Hij was nooit erg spraakzaam als mijn moeder in huis was dus hij zei al gauw: ‘Ik roep je moeder wel.’

Ik hoorde dat hij de hoorn van de telefoon op het tafeltje neerlegde en de tuindeur opendeed. ‘Je dochter aan de telefoon.’ De tuindeur ging weer dicht en mijn vader liep vervolgens door de huiskamer en ging naar boven. Door al die vertrouwde geluiden van mijn ouderlijk huis zag ik in mijn verbeelding precies wat er gebeurde. Ik verwachtte heel snel het geluid van de tuindeur weer te horen. Maar nee, het bleef stil. Roepen had niet veel zin. Dus uiteindelijk heb ik maar opgehangen en ben weer verder gewandeld door het mooie Zuid-Limburg.

Thuis, in Den Helder, was mijn vader na een poosje weer beneden gekomen en ging ook in de tuin zitten. Hij vroeg heel belangstellend wat ik te melden had. Mijn moeder keek verbaasd. Telefoon? ‘Ik heb Diana helemaal niet aan de telefoon gehad.’ Alom verwarring. In de woonkamer lag nog steeds de hoorn van de telefoon ernaast, op het tafeltje…En dat was minstens een uur later.

Nou, volgens mijn moeder had mijn vader niets gezegd. En volgens mijn vader zat mijn moeder te slapen. Neen, dat was niet zo. We zijn er nooit helemaal achter gekomen maar vermoedelijk zat zij wel te slapen en met een zonnebril op zie je dat niet direct. We hebben er hartelijk om gelachen. Dit ‘telefoongesprek’ kwam nog vaak ter sprake.

Lees meer in de krant van zaterdag 22 januari

Meer nieuws uit Alkmaar

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons