Wandelen in het spoor van Monet (afstanden variabel)

Sluis Zaandam. Foto HDC Media/Leonie Groen

Ron Amesz

Huizen in alle kleuren, honderden molens en verrukkelijke boten. Zo zag de Franse schilder Claude Monet Zaandam. De havenplaats inspireerde hem tot het maken van maar liefst 24 landschappen en een portret. We gaan kijken waar Monet in 1871 zoal heeft zitten schilderen. Een rondwandeling maken ging in zijn tijd niet. Dat kan nog steeds niet, vanwege al het water.

Wereldberoemd is Claude Monet geworden na zijn verblijf in Zaandam. Wat Rembrandt is voor Holland, is Monet voor Frankrijk. Monet wilde geen strenge klassieke landschappen maken, zoals in Italië gebeurde, maar schilderde, onder invloed van de Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw, zijn indrukken van een landschap. Dit zou later het impressionisme gaan heten. In Zaandam bekwaamde Monet zich in deze nieuwe techniek en maakte hij meerdere keren verschillende schilderijen op hetzelfde plekje (5, 6 en 10). Volgens de pas opgerichte stichting Monet in Zaandam is Monets verblijf in Zaandam belangrijk voor diens verdere ontwikkeling en voor de ontwikkeling van het impressionisme.

Monet kwam vanuit Amsterdam met de raderboot de Prins van Oranje aan in de haven in Zaandam. Wij kunnen ook met de boot vanuit Amsterdam komen, maar het is wel net zo leuk om met de trein of de bus naar station Zaandam te reizen.

Want als je uitstapt en aan de centrumkant het station verlaat, word je vast net zo verpletterd door wat je ziet als Monet in zijn tijd. Links en achter je vind je het nieuwe gemeentehuis, voor je het geveltjeshotel (Hotel Inntel), beide geïnspireerd op de Zaanse houtbouw die Monet vier maanden lang in Zaandam hield. Het hotel heeft op de hoogste verdieping een blauwe uitbouw, een verwijzing naar het blauwe huis dat Monet aantrof op de Hogendijk en nu helaas niet blauw meer is (7) en daardoor moeilijker te herkennen. Maar gelukkig heeft de stichting Monet in Zaandam enkele plaatsen waar Monet heeft zitten schilderen, gemarkeerd met een fraaie tegel met de tronie van de schilder. De nieuwbouw is architectuur met een knipoog. Je krijgt het gevoel dat je de Efteling inloopt. Maar wat geeft dat? Je wordt vrolijk van deze omgeving, dat is wat telt. Er wordt wel gezegd dat de bouw in Zaandam zich ontwikkelt van DDR naar Disney.

Bij de receptie van het hotel (naar beneden, rechtsaf) kopen we het boekje Monet in Zaandam. Of we lopen naar de Bruna op de Dam. In het boekje vind je een kaartje met de plaatsen waar Monet heeft zitten schilderen. Als je een mobiele telefoon met internet hebt, kun je bij alle tegels informatie krijgen over de schilderijen die in de buurt van de tegels ontstonden.

Monet had destijds, vanuit zijn hotel, uitzicht op de Dam, de haven en de sluis (1 en 4). Hij was net op tijd om Zaandam vast te leggen. Een paar jaar later zou de industriële revolutie de plaats rigoureus veranderen van een zilte zeestad naar een stad in het achterland. In 1871 echter was een polder vol molens nog een normaal beeld in Zaandam (11). Hiermee komen we aan de enige ’leugen’ in het boekje: het weerpad loopt niet waar nu Monets tegel ligt, maar ligt een stuk zuidelijker. De stichting wil het publiek echter geen al te lange stukken laten lopen waar niets van Monet te vinden is, en laat het daarom stil staan bij een pittoresk stukje Zaandam met de sfeer op het schilderij.

Iets verderop moet de schilder een waterrijk landschap hebben gezien (13), ondanks het feit dat er al veel van het eens zo ruime IJ was afgesnoept voor de aanleg van het Noordzeekanaal.

We lopen terug en leren dat Monet op de Zuiddijk een huis met een bruggetje zou kunnen hebben geschilderd (12), in de buurt van het huis van de rijke houthandelfamilie Van de Stadt. Men vermoedt dat Monet via zijn echtgenote Camille, die Franse les gaf aan de beter gesitueerden, met de familie in contact was gekomen. Het portret van Guurtje van de Stadt (9) is het enige bekende portret uit Monets Zaanse periode en bevindt zich nu in het Kröller-Müller Museum. Guurtje woonde in die tijd aan de Zuiddijk (8). We lopen naar de nieuwbouw (het gelauwerd en fraaie Zaanoeverproject) en bewonderen vanaf de steiger langs de Zaan fraaie voorbeelden van destijds getoonde welvaart: luchthuizen (2 en 3). Er zijn nog plekken te vinden waar Monet heeft gezeten maar die liggen verder weg.

Ze zijn te vinden in het boekje Monet in Zaandam.

Leonie Groen

Je kunt deze wandeling zo lang maken als je wilt. Het boekje is eigenlijk onontbeerlijk. Daarin vind je informatie over alle 24 schilderijen plus twee kaarten. Je kunt het kopen bij de plaatselijke Bruna’s, Hotel Inntel, de VVV in Zaandam. Of van te voren bestellen via de website www.uitgeverij-noord-holland.nl. Prijs: €10,=. ISBN 978 90 78381 501. Voor meer informatie: www.monetinzaandam.nl.

De cijfers in het artikel verwijzen naar de routebeschrijving (zie hieronder).

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.