Club die jongeren met een doodswens serieus neemt

Laura Heerlien
Utrecht

Je bent jong en letterlijk doodziek. Of gaat gebukt onder zware psychiatrische problemen en ziet het leven niet meer zitten. Waar kun je dan terecht?

Zelfs bij de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillig Levenseinde (NVVE) voelen jongeren die zelf de regie willen voeren over het einde van hun leven, zich lang niet altijd serieus genomen. De hoogste tijd voor een jongerenclub binnen de NVVE, vinden negen jonge leden.

„Ouders, vrienden en docenten, maar ook artsen, psychiaters en hulpverleners deinzen vaak terug als jonge mensen aangeven dat ze dood willen”, vertelt Gerard Ekelmans (22), een van de initiatiefnemers. En ook op bijeenkomsten van de NVVE stuiten jongeren op onbegrip. „Bij vrijwillige euthanasie gaat het altijd over ouderen, mensen van 70 of 80 met een ’voltooid leven’. Wij voelen ons daar niet bij thuis. Jongeren hebben geen ’voltooid leven’, maar kunnen ongeneeslijk ziek zijn of hun leven niet meer zinvol vinden.”

Taboe doorbreken

De NVVE-jongeren willen het taboe rond de levenseindewensen van jonge mensen doorbreken. „Ouderen horen dood te gaan. Mensen leggen zich daar sneller bij neer. Maar jongeren lopen overal tegen onbegrip en weerstand aan. Wij hopen het onderwerp in ieder geval bespreekbaar te maken.” Het begrip ’jongere’ wordt door de initiatiefnemers vrij ruim genomen. Iedereen onder de 40 kan zich aansluiten.

Zaterdag hield de jongerentak van de NVVE zijn eerste bijeenkomst in het Beatrixgebouw in Utrecht. Inmiddels hebben zo’n zeventig geïnteresseerden zich aangemeld. Mensen die al lid waren van de NVVE en nieuwe aanwas. Volgens Ekelmans gaat het om zowel jongeren met een ernstige ziekte, een beperking of psychiatrische achtergrond, als mensen die het initiatief uit ideologische overtuiging steunen. „Zij zetten zich in principe in voor het recht op een waardig einde.”

Het is niet bekend hoeveel jongeren in Nederland nadenken over een zelfgekozen dood. Van de 146.000 leden van de vereniging is slechts 1 procent jonger dan 40. „Hoe lager de leeftijd, hoe vaker men lid is uit ideologie. Onder de leden jonger dan 40 is dat zelfs de meerderheid.”

Zelfmoord

Is er dan wel behoefte aan een speciale jongerenafdeling? „Uit de reacties blijkt dat het wel degelijk speelt onder jongeren. Zelfmoord is onder jongeren een van de belangrijkste doodsoorzaken. Wij willen een plek creëren voor mensen die anders misschien van een flat of voor een trein springen. Juist die mensen, met een impulsieve doodswens, kunnen nergens terecht om te praten. Wij hopen het aantal zelfmoorden drastisch terug te dringen.”

Tijdens de eerste bijeenkomst werden onderwerpen verzameld waar de jongerentak zich voor gaat inzetten. „Zo willen we de minimumleeftijd voor vrijwillig levenseinde bij de politiek onder de aandacht brengen. De wet stelt nu dat euthanasie mag vanaf 18 jaar, wanneer iemand wilsbekwaam is. Maar wie zegt dat een doodzieke jongen van 14 niet wilsbekwaam is?”

Een ander ’jongerenthema’ is het behandelverbod, waarmee een patiënt aangeeft dat hij niet meer wil worden behandeld. „Voor jongeren is het een heel lastige afweging. We horen graag hoe we hen kunnen bijstaan.”

Ekelmans verwacht dat er nog een lange weg te gaan is. „Uit conservatieve kringen is er weerstand en ook veel politieke partijen zijn huiverig. Maar we gaan door totdat we alle partijen aan onze kant hebben.”

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.