Babydoding zelden te bewijzen

Etta A. voor de Haarlemse rechtbank.© Archiefillustratie Jan van der Schoor

Saskia Knegtering
Alkmaar

Je zwangerschap voor de buitenwereld verborgen houden, in eenzaamheid bevallen, de baby binnen 24 uur doden en je ontdoen van het lichaampje. Maar het toch bij je in de buurt houden. In een bloempot, of een emmer, of in de tuin.

Voor neonaticide, de benaming voor dit verschijnsel, kun je in Nederland maximaal negen jaar de cel indraaien. Bij doodslag is dat zes jaar. Het grote probleem: het is zelden te bewijzen.

Er is onderzoek naar gedaan. Daarvoor werden de forensische dossiers geraadpleegd van overleden neonaten (pasgeborenen) die in de periode 1994-2011 werden onderzocht vanwege een verdachte doodsoorzaak. In totaal waren dat 78 slachtoffers.

Zes deskundigen, onder wie Katinka de Wijs, Toon Verheugt (forensisch psychologen) en Ann Maes (patholoog), verdiepten zich in de zaken. De resultaten werden in 2013 gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift Geneeskunde.

Conclusie

De belangrijkste conclusie: het duurt vaak zo lang voordat een babylichaampje wordt gevonden dat door de ontbindingsverschijnselen niet meer is te achterhalen of er levenstekenen waren bij de geboorte en wat de doodsoorzaak is geweest. Slechts bij twaalf van de 78 kinderen kon de 'waarschijnlijke doodsoorzaak' worden vastgesteld.

In de periode 1994-2011 zijn er 82 gerechtelijke secties op pasgeboren baby's verricht. Vier werden er afgebroken omdat de zwangerschap minder dan 24 weken was: in dat geval is een foetus voor de wet geen 'rechtspersoon' en kan overlijden niet strafrechtelijk vervolgd worden. Van de overige 78 lichamen was in 65 gevallen de vindplaats bekend: 45 waren buitenshuis aangetroffen (twee begraven en 43 verstopt in bijvoorbeeld bloempot of emmer).

Onverpakt

In 72 gevallen werd informatie gevonden over de omstandigheden waaronder het lichaam was gevonden. Zeventien werden 'onverpakt' aangetroffen, 41 in een plastic zak of tas, twaalf in textiel en twee in een tas van een ander materiaal. Veertien kindjes waren eerst in een kledingstuk of handdoek gewikkeld en daarna in plastic verpakt, drie waren eerst verpakt in een doos, blik of koffer en daarna in plastic, melden de onderzoekers in hun publicatie. Het lichaampje van Angel, de baby die dat in december werd aangetroffen in Alkmaar, was verpakt in diverse lagen textiel en plastic.

In Nederland zijn twee veroordelingen voor neonaticide bekend: eind 2006 werd Etta A. uit Beverwijk tot drie jaar cel en tbs veroordeeld wegens het doden van vier baby's in de periode 2001-2005. Sietske H. uit Nij Beets is in 2011 tot twaalf jaar cel veroordeeld voor het ombrengen van vier baby's tussen 2002 en 2010.

Meer nieuws uit Alkmaar

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.