Bogra in Enkhuizen had jarenlang te weinig geld

Het fabriekssilhouet van Bogra langs de Provincialeweg. Het bedrijf is nu Belgisch bezit.© Foto Holland Media Combinatie

Cees Beemster
Enkhuizen

Grafkistenfabrikant Bogra in Enkhuizen bestaat al sinds 1936. Een gerenommeerde onderneming was het, waar ooit 85.000 kisten per jaar werden gemaakt en verkocht. Na het faillissement dat onlangs werd uitgesproken, gaat het bedrijf nu met minder personeel verder onder de vleugels van de Belgische Funico-groep.

„Ik zie de toekomst van Bogra somber in”, zegt een voormalig medewerker, die in 2016 met collega’s na decennia trouwe dienst werd ontslagen. „Wij moesten weg, er kwamen goedkope Poolse mensen voor terug.” Deze persoon wil anoniem blijven, maar wil wel vertellen hoe het zo verkeerd kon lopen. „Bij Bogra werkten in 1980 nog bijna honderd mensen. Het bedrijf was toen nog van Rob Boon”, begint het relaas. Arno en Linda Damhuis werden in 1999 eigenaars van het bedrijf, dat toen nog 79 werknemers had. Onder hun leiding werden vanaf 2010 mensen ontslagen. Bogra telt nu nog 37 vaste werknemers.

Damhuis startte ook het zusterbedrijf Rouwservice Nederland (RSN) dat vanuit meerdere vestigingen zaken als thuis opbaren, lijkverzorging en rouwvervoer ging regelen. RSN was volgens deze ex-werknemer nooit een succes. „Op kantoor bij Bogra zaten inmiddels negentien mensen tegenover nog maar 25 man in de productie. Dat kon natuurlijk niet. Als je aan de mensen op kantoor vroeg of ze veel voor Rouwservice werkten, dan kreeg je te horen dat ze daarvoor nauwelijks aan de gang waren.”

„Het ging fout toen Damhuis geld investeerde in andere zaken dan het verouderde machinepark van Bogra. Hij wilde een crematorium opzetten in Lelystad, maar kreeg daarvoor geen lening. Omdat rekeningen niet betaald werden, ging Damhuis steeds naar een andere leverancier voor onder meer de grepen op de kisten.” Het personeel zag het werkaanbod kleiner worden. „Nu produceert Bogra nog maar 40.000 kisten per jaar.”

Markt veroveren

Belangrijkste oorzaak van de teloorgang van Bogra is volgens deze ex-werknemer de keuze die Arno Damhuis maakte om zijn kisten te goedkoop af te zetten. „Hij wilde de markt in Nederland veroveren en 100.000 uitvaartkisten per jaar verkopen. Hij rekende 76 euro voor een kist. Maar een kist moet 150 euro opbrengen om uit te kunnen. Alleen aan Dela verkocht hij per jaar 30.000 kisten. Als die dan een paar tientjes per kist minder hoeven te betalen, scheelt dat veel geld. Maar uitvaartverzekeraars als Dela en Monuta wilden helemaal niet dat Bogra haar kisten zo goedkoop aanbood. Zij waren bang dat Bogra uiteindelijk de prijs in de markt kon bepalen.”

De gevolgen waren volgens het voormalig personeelslid rampzalig: „Bogra verloor marktaandeel aan Unigra in Katwijk. Bogra maakt al sinds 2010 geen winst meer. Nu het Belgische Funico Bogra heeft overgenomen, is de prijs voor een grafkist weer verhoogd tot bijna honderd euro.” Funico-woordvoerder Alain Keppens spreekt dit overigens tegen: „Maar ik ga in de krant geen toelichting geven over hoe het zit met onze prijzen. Dat doen we alleen voor onze klanten.”

Linda Damhuis laat weten dat de omzet van Bogra tussen 2002 en 2010 steeg van 4,8 miljoen naar 10,5 miljoen in 2010. Het eigen vermogen verdubbelde in deze periode tot 2,6 miljoen. In het machinepark werd deze jaren volgens haar dik zeven ton geïnvesteerd. Cijfers over de jaren daarna geeft ze niet. Wel zegt ze dat vanaf 2012 maatregelen zijn doorgevoerd die ertoe hebben geleid dat Bogra en RSN vanaf 2014 weer winst maakten.

Het bedrijf had echter toen al structureel te weinig geld in kas door verplichtingen uit het verleden. Volgens Damhuis waren verliezen geleden door ’tegenslagen in marktontwikkelingen’ en ’problemen op het gebied van financieel management’. Bogra moest volgens haar in 2016 vijf mensen ontslaan omdat een grote klant na een Europese aanbesteding haar kisten elders ging inkopen.

Dure flessen wijn

„De strategie van Damhuis heeft niet gewerkt”, zegt de ex-werknemer. Damhuis kwam volgens deze persoon ook niet goed over in de conservatieve uitvaardbranche doordat hij altijd in een duur pak liep en klanten mee uit eten nam met dure flessen wijn. „De kranen die hij in zijn penthouse in Bloemendaal aan Zee liet installeren waren nog net niet van goud.”

Met Bogra en RSN ging het intussen financieel niet goed. „Ten aanzien van de financieringsmogelijkheden zijn er gesprekken gevoerd met de huisbankier en belangrijke afnemers zoals Dela en Monuta”, vertelt Linda Damhuis. „Voorts zijn er contacten met investeerders geweest. Uiteindelijk bleek een faillissement onafwendbaar nu het niet mogelijk was de groep te herfinancieren.” Tegelijk zegt zij dat ’zowel voor als na het faillissement tal van investeerders en andere bedrijven zich hebben gemeld die Bogra wilden overnemen’.

Het personeel kreeg in juni geen salaris. „Linda Damhuis vertelde de werknemers dat dit kwam doordat de boekhouder fraude had gepleegd”, verklaart de ex-werknemer. Boze medewerkers wilden nog diezelfde avond een raam van zijn huis ingooien, maar daar stak Linda Damhuis een stokje voor. „Afgelopen zondag is wel een raam van het huis van Arno en Linda Damhuis in Bovenkarspel ingegooid. Dit kan een boze medewerker zijn geweest, of iemand anders die nog geld krijgt.”

Toekomst

De Belgische Funico-groep, de nieuwe eigenaar van grafkistenfabrikant Bogra, kijkt vooral naar de toekomst van het Enkhuizer bedrijf. „Zonder enige twijfel zijn in het verleden dingen goed en dingen niet goed gegaan. Of dat aan de markt lag of aan de voormalige eigenaars, dat is voor ons niet relevant”, aldus woordvoerder Alain Keppens.

„Voor ons is de essentie dat wij Bogra voor de lange termijn toekomst willen geven. Met kwalitatief goede producten voor faire prijzen. Als het nodig is, zullen we ook in Enkhuizen investeren.” Vakbond FNV onderzoekt of de doorstart van Bogra een al langer geplande bedrijfsovername was. Keppens spreekt dit tegen: „Het was de curator die hierover contact met ons zocht.”

Negen kantoormedewerkers zijn na de doorstart ontslagen, vertelt Peter Ansems van de FNV „Zij zouden vooral voor zusterbedrijf Rouwservice Nederland hebben gewerkt.” RSN maakt een doorstart onder de nieuwe eigenaar Parthes BV. „Ook van de productie van Bogra gaat een aantal mensen niet mee.”

Ansems zegt dat de 37 overgebleven mensen van Bogra vier procent salaris moeten inleveren. „Als zoethoudertje wordt hen verteld dat ze meer salaris krijgen zodra de omzet stijgt.” Keppens: „We dragen allemaal een steentje bij om onze schouders onder Bogra te zetten. Dat is nodig om een gezonde start te maken in een moeilijke situatie. Door alles wat er gebeurd is, zit je met een vertrouwenscrisis bij leveranciers en klanten. Dat vertrouwen moeten we terugwinnen. Volgend jaar gaan we evalueren. Dan kijken we hoe we met de salariskorting omgaan.”

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen