Accordeonist Jan Brugman uit Winkel heeft vijfhonderd liedjes in zijn hoofd

Jan Brugman en zijn Schager seniorenkoor Op Eigen Wijze. Hij begeleidt ook het koor uit Heerhugowaard.© Foto Peter van Aalst

Marten Visser
Winkel

’Mooie accordeon heb je te koop. Honderd gulden? Gaat er wat van de prijs af, als ik er een liedje uit weet te krijgen?’ Vraagt Jan Brugman aan die kraamhouder op Kieledag in Winkel.

Beetje smiechterig natuurlijk, want Jan heeft in zijn jonge jaren heel wat afgepingeld op zo’n accordeon. Maar ach, dat is dan inmiddels ook alweer tientallen jaren geleden. De verkoper is in voor een geintje. ’Als jij wat speelt op dat ding krijg je ’m mee voor zestig gulden’. Jan pakt de accordeon en speelt er vlot het ’Vader Jacob’ op. ,,Ik was wat roestig, maar dat kon ik nog wel. Toch mooi veertig gulden verdiend’’, lacht hij jaren later bij de herinnering.

Met die oude accordeon, het kreng blijkt uiteindelijk zo vals als wat te klinken, geeft hij een kleine twintig jaar terug zijn muzikale loopbaan alsnog een zetje.

Hobby

Nou ja, loopbaan... Daar moet je bij Jan niet mee aankomen. Hobby, meer is het niet. ,,Ik krijg er geen cent voor. Ben jij gek?’’ Hij weet nog dat-ie als jongen van een jaar of tien wel eens op een accordeon heeft zitten spelen. ,,Ik groeide op in ’t Buurtje bij Schagerbrug. Daar was een werkman en die had op een gegeven moment een kleine accordeon gekocht. Zaten we samen liedjes op dat ding te spelen. M’n vader wilde dat ik op les ging. Nou, dat mislukte natuurlijk totaal. Dan moest ik leren en daar had ik helemaal geen zin in.’’

Het blijft dus bij wat pielen. En als Jan het later druk krijgt met het opbouwen van zijn eigen aannemersbedrijf in Winkel raakt de accordeon op zolder. ,,Toen had ik er helemaal geen tijd meer voor. Ik had nog wel zo’n klein orgeltje staan waar ik wel eens op speelde. Dat vond ik veel makkelijker: je drukt op de knop en dat ding staat aan. Die accordeon moest ik altijd uit de koffer halen en zo. Ja, ik ben dus nog lui ook.’’

Maar ja: die accordeon van Kieledag maakt uiteindelijk toch de muzikant in Brugman weer los. Al is er met het ding weinig te beginnen. ,,Zo vals als wat. Mijn eigen accordeon dan maar van zolder gehaald. Die was helemaal verkleefd, niet meer te redden. Toen heb ik via een maat van me die wat wist van computers op Marktplaats een tweedehands accordeon opgescharreld.’’

Koren

Dan gaat het snel. Als eenmaal bekend is dat Brugman een mooi riedeltje accordeon kan spelen, kloppen verschillende koren bij hem aan. Lachend: ,,En ik heb één grote handicap: ik kan heel moeilijk ’nee’ zeggen.’’ Geen wonder dus dat hij tegenwoordig vrijwel dagelijks op pad is voor de muziek. Hij is de vaste begeleider van het Eilandspolderskoor uit De Rijp, van de seniorenkoren Op Eigen Wijze uit Heerhugowaard en Schagen en van Zeemanskoor Onder Zeil uit Schagen. En zo’n beetje de huismuzikant in de seniorencomplexen van Samen.

,,Prachtig vind ik dat. Voor die ouderen heb ik speciale liedboeken gemaakt. Dan kunnen ze meezingen. Vaak kennen ze het refrein van een liedje wel, maar de coupletten niet.’’ Ook een groot succes: de muzikale bingo van Jan. Hij zet een liedje in, de ouderen moeten raden welk nummer het is en dat afstrepen op hun bingokaart. ,,Zijn we zo een paar uurtjes zoet mee. Ze vinden het altijd prachtig. Je moet er wat van maken. Ik speel ook altijd op de vaartochten van De Zonnebloem. Varen we langs de Zaanse Schans, speel ik ’Daar bij die molen’. En dan roep ik: ’hé, zien jullie ook wie er achter die molen staat?’ Die mensen verbaasd. ’Er staat helemaal niemand’. Zeg ik: ’Jawel, daar staat kleine Greetje’.’’ Kleine Greetje uit de polder dus, een hit van Eddy Christiani. ,,En zo brei ik de boel wat aan elkaar. Geniet ik van. Ik krijg ze meestal wel aan het zingen.’’

En dat dus allemaal zonder een noot te lezen. ,,Ik wil het niet leren ook. Waarom zou ik? Als ze van het koor een nieuw nummer in het repertoire willen zeg ik: brand het maar voor me op een cd’tje. Dan luister ik er een paar keer naar en dan kan ik het spelen. En ik onthoud ’t ook. Wat dat is? Geen idee, het zit gewoon in me. En als ze me bij allerlei koren willen hebben, dan zal ik toch wel wat goed doen? Het mooie van uit het hoofd spelen is dat je goed kunt improviseren. Als er een oud vrouwtje op de eerste rij roept: ’speel je ook dit of dat?’, dan kan ik daar meteen op inspelen. Hoeveel liedjes er in mijn hoofd zitten? Men schat een stuk of vijfhonderd.’’

Hij zegt het zonder te snoeven. Want kapsones, daar is Jan niet van. ,,Ben je gek. Ik moest een keer spelen op een boot voor gehandicapten. Zat ik voor vertrek op de kade wat te spelen, word ik van achter op m’n schouder getikt. ’Zo collega, dat doe je niet verkeerd. Geweldig’. Staat Cor Bakker daar ineens! Ik verschoot er van, zo’n topmuzikant en dan zit ik daar maar wat te pielen aan de haven. Maar hij vond het blijkbaar echt leuk wat ik deed, want later aan boord hebben we samen gespeeld.’’

Met zijn koren speelt hij vaak voor gehandicapten. ,,Daar hebben we zoveel plezier van. Prachtig als je ziet hoe die mensen dan genieten.’’ En dat genieten is niet aan leeftijd gebonden. ,,Moest ik spelen bij een dame die honderd jaar werd. Gerrit Westerink was nog burgemeester en hij sprak die dame toe. Pakt ze ineens de microfoon af en zegt: ’ben je haast uitgeluld? Muzikant: speel je ook Sarie Marijs?’ Geweldig. Westerink loste het mooi op. Die zei: ’Jan, ga jij maar spelen, ik geloof dat ik hier klaar ben’. Haha.’’ Stoppen? Daar denkt Jan nog niet aan. ,,Zolang ik ’t leuk vindt, blijf ik ’t doen. Ik heb er veel plezier van.’’ Zijn hond Zorro overigens ook. Lachend: ,,Die gaat altijd mee als ik repeteer met mijn seniorenkoren. Niet zo slim: hij wordt erg verwend. Hier een koekje, daar een koekje. Je ziet ’m groeien.’’

Meer nieuws uit NHD

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.