Minder kids, minder spelers, minder West-Friese clubs?

Foto Fred Homan

Foto Fred Homan

Jeroen Haarsma
Hoorn

De eerste sportclubs die door de ontgroening van West-Friesland te maken krijgen, zijn de clubjes in kleinere dorpen. In de grotere woonkernen valt dat tot nu toe mee.

,,Het aantal jonge kinderen blijft in de steden Hoorn en Enkhuizen nog redelijk op peil’’, zegt Bianca de Haan namens onderzoeksbureau I&O research in Hoorn. ,,De andere gemeenten in West-Friesland krijgen te maken met de eerste krimp.’’ Ook de bevolkingscijfers geven een somber beeld voor de clubs die rekenen op een instroom van jongere kinderen. West-Friesland vergrijst, het aantal kinderen neemt af. De Haan: ,,Je ziet de laatste jaren dat het aantal kleuters nu echt afneemt. Achter de huidige groep pubers komt niet meer eenzelfde aantal opzetten.’’

Die ontwikkeling is niet alleen merkbaar bij sportverenigingen: in het basisonderwijs wordt die al pijnlijk gevoeld. Steeds meer raken leslokalen in de basisscholen leeg. Hoorn en Enkhuizen blijven nog redelijk op peil, maar in de andere gemeenten worden minder kinderen geboren. De vergrijzing neemt wel toe, waarbij de ouderen steeds ouder worden. Daar tegenover staat de grootste bedreiging voor de traditionele sportclubs: de ontgroening.

,,Rationeel zeg je op basis van de cijfers: niet elke kleine kern kan meer over het volledige sportaanbod beschikken’’, constateert Jaap Bouwmeester namens I&O Research. Dan zou het ’voetbalcluppie’ wel eens kunnen verdwijnen. Daar tegenover staat een vaak emotionele band van de mensen met hun dorp.

De vraag is wat het beste is voor de kinderen die willen spelen. Bundel je de krachten, zodat je betere begeleiding kunt geven, voldoende aanbod hebt? Of hou je vast aan voetballen in het eigen dorp? Tot hoever kun je een zieltogende vereniging in stand blijven houden? ,,Op een gegeven moment komt het omslagpunt’’, weet Bouwmeester. ,,Dan lopen de mensen weg en stort het in. Dat moment is heel erg lastig te voorspellen.’’

Daar komt bij dat de gebruikelijk West-Friese sporten - voetbal, handbal, gym - de markt voor jonge leden ook nog eens zien verdunnen door de concurrentie van allerlei andere sporten. Sommige in clubverband, zoals hockey. Ook de individuele sport is een lokker. Bouwmeester: ,,Misschien goed om dat opnieuw te onderzoeken in regionaal verband. De gevolgen zijn namelijk nog groter: het vrijwilligersbestand voor elke sportvereniging neemt af wanneer het aantal kinderen daalt: want al die helpende handen vind je vaak bij de ouders.’’

Echt makkelijker wordt het dus niet voor de sportclubjes. De gemeenten betalen nu nog fors voor de sport. Zeker 93 procent van de gemeenten in het land heeft al bezuinigd. Of gaat nog in het sportbudget snoeien, aldus het Mulier Instituut in Utrecht.

Hoe het ook kan, het dalend aantal jeugdleden opvangen? Kijk eens bij de Twisker Sport Vereniging en bij VV Opperdoes.

In de competitie speelt de combinatie van de C-pupillen. En dus draven de knullen uit beide dorpen gezamenlijk op de zaterdag achter een bal aan. ,,Dat is een paar geleden zo bedacht uit nood’’, vertelt Jan Roos uit Twisk. ,,Onze jeugd trok weg vanwege een tekort aan spelertjes voor een team. Dan gingen ze naar Opperdoes. Door te gaan combineren, bieden we ook de jongere spelers wat ze willen hebben: voetballen in een team met voldoende spelers. Aanvankelijk waren er wat bedenkingen omdat Twisk ook op zondag voetbalt, terwijl Opperdoes een zaterdagclub is. Maar dat is nu geaccepteerd.’’

,,Wat ook meespeelt, is dat de afstand eigenlijk heel gering is. En de kinderen vinden het zelf geen probleem. Bij ons werkt dat erg goed, beide clubs ervaren dat ook als prettig. Het kost ons als twee clubs nu wel meer moeite om de oudere jeugd vast te houden.’’

De twee verenigingen volgen precies het pad dat de voetbalbond KNVB ook heeft uitgestippeld voor de plattelandsgebieden die met krimp kampen. ,,Op het moment dat jeugdteams of zelfs jeugdafdelingen van verschillende clubs hij elkaar worden gevoegd, kun je die jeugd wel een volwaardige sportbeoefening aanbieden’’, reageert woordvoerder Hans van Kastel in Zeist. ,,Wat ons betreft is dat de beste aanpak. Wij proberen zelfs ook al verenigingen op het platteland met elkaar in contact te brengen.’’

De ontgroening van sommige gebieden treft volgens Van Kastel niet alleen het voetbal. ,,Alle sporten en alle maatschappelijke activiteiten krijgen hiermee te maken.’’ De KNVB verwacht dat de groei van het meisjesvoetbal en de aangepaste regels voor het voetbal voor 35 plus en 45 plus de clubs nog enige soelaas kan bieden: ,,Daarmee hou je ook leden langer vast.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen