De keuken als hart van het huis

Nigella Lawson. Foto PR

Nigella Lawson. Foto PR

Ron Amesz

De huiselijke godin - of goddelijke huisvrouw – heeft een nieuw kookboek uit. Voor Nigella Lawson is de keuken het hart van het huis. Niet de blinkende keuken van chef-koks met hun precieze recepten, maar die van een beetje rommelige creativiteit.

Nigella Lawson (1960) heeft het zo op het oog allemaal voor elkaar. Haar nieuwe huis in Chelsea heeft een keuken met de waarde van een mooi binnenstadshuis in Groningen of Haarlem, haar boeken verkopen wereldwijd in fikse aantallen, en de bijbehorende kookprogramma’s op tv hebben Nigella tot een beroemdheid gemaakt. Haar afkomst zit ook niet tegen: ze is de dochter van de minister van financiën onder Margaret Thatcher, haar zeer welgestelde moeder hertrouwde na haar scheiding met een van de beroemdste filosofen van Engeland, Alfred Ayer. En tegenwoordig is Nigella getrouwd met multimiljonair, pr-goeroe en kunstmaecenas Charles Saatchi.

Maar de glamoureuze kanten van de domestic goddess, zoals haar bijnaam luidt, hebben donkere schaduwen. Ze verloor in korte tijd haar moeder, haar jongste zus en haar toenmalige echtgenoot aan kanker. Het is mede bepalend geweest voor haar blik op de wereld. Die is er eentje van beschouwelijkheid, van klein geluk. Die van koken, lezen, verzorgen.

Hybride schepselKleine ambities, die wel ergens toe leiden. Soms onbedoeld. ,,Ik ben eigenlijk een hybride schepsel. Ik hou van koken, maar ben geen kok. Ik hou van schrijven, maar ben geen schrijver. Ik ben een eetschrijver en tv-presentator, en was journalist en literatuurcriticus. Een beetje van alles, ik heb een breed spectrum aan interesses. Je bent niet het een en je bent niet het ander. Vrouwen hebben die natuurlijke diversiteit, mannen niet. Die beginnen het nu te leren van de vrouwen. Maar in het algemeen zijn mannen vaak gefocust op één ding, en willen daar goed in zijn.” Met als gevolg dat topchefs vooral mannen zijn: die zien het als een carrière. ,,En de aandacht voor eten is meer respectabel geworden sinds ’echte’ mannen zich er mee gingen bemoeien”, voegt ze een tikje ironisch toe.

,,Ik probeer mezelf met mijn boeken en tv-programma’s helemaal niet te bewijzen. Op wie zou ik indruk moeten maken? Misschien lijkt het soms wel een circusact wat ik doe. Maar dat is onzin. Ik vind het heerlijk om tijdens de schooluren van de kinderen te schrijven. Maar als ze thuis komen draait het weer om hen. Niks lekkerder dan een kop thee te zetten.”

De keuken is het hart van haar huis, zoals ook de titel van haar nieuwe boek luidt. Een keuken waar het naar hartverwarmende oude recepten kan ruiken. Zoals de gebraden kip van haar moeder, die op de AGA in hun Londense huis vaak werd bereid. Maar de kleine Nigella was helemaal niet zo graag in die keuken. ,,Mijn moeder had een nogal onvoorspelbaar karakter, waardoor ik me altijd wegdrukte tegen de muur. Ik was verlegen, deed van alles om conflicten te vermijden. Omdat mijn moeders keuken koud was, wilde ik mijn eigen keuken juist een warm kloppend hart geven.”

De huiselijke keuken waarin ze tijdens haar tv-opnames kookt is overigens niet de hare. ,,Ik kan het mijn kinderen niet aandoen om als ze thuiskomen midden in een soort opnamestudio terecht te komen.” Binnenkort verhuist ze naar een nieuw huis. ,,Met een grote extra keuken waar we ook opnames kunnen maken.”

De titel van haar volgende boek zou zomaar kunnen luiden: Feel the fear and cook it away. Als reactie op de stress in de keuken die er tegenwoordig heerst. ,,Dat heeft alles te maken met de cultus rond beroemde chef-koks en tv-chefs. Men is hysterisch op zoek naar perfectie: blinkend schoon staal, recepten die tot op het puntje kloppen.”

Vergelijk dat met Nigella’s keuken: vooral veel rommeligheid op het werkvlak, en de manier van koken is er eentje van de losse pols. Zij ziet er geen been in om gemaksingrediënten uit de supermarkten te gebruiken. En ze heeft al helemaal niks met al die verantwoorde, pure en/of streekproducten. ,,Prima dat mensen dat doen, maar koken moet geen dagenlange zoektocht naar ingrediënten zijn. Ik wil gewoon koken met wat voorhanden is, bij de vishandel, de supermarkt of zelfs internet.’’

ImproviserenLawson mag graag de enthousiaste thuiskok naast de chef-kok in een restaurant zetten. ,,De thuiskok vermijdt conflicten, wil harmonie in de keuken. Bij de chef-kok giert adrenaline door het bloed en pompt het testosteron. Terwijl je thuis spontaan en creatief kunt zijn, moet de chef-kok leiding geven aan een soort militaire operatie. Iemand die thuis kookt is altijd vrij, kan het materiaal het werk voor zich laten doen. Je kunt improviseren, en niemand zal zeggen dat je het niet volgens de regeltjes hebt gedaan. Je kiest je eigen invalshoek in de keuken, net zoals je dat bij het schrijven kunt doen. Schrijven en koken zijn eigenlijk identiek, net zoals lezen en eten. Soms laat ik zelfs een zin door mijn mond rollen.”

Nigella Lawson, Keuken – recepten uit het hart van het huis (uitg. Contact, €39,95)

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.