Wereld hunkert naar Texelse strandbiet

Ed Dekker
texel

Hoe Texelse ontdekkingen van nu van levensbelang zijn om straks, in 2050, wereldwijd te voorzien in de verdubbelde behoefte aan voedsel! Neem nou het onderzoek bij het Zilt Proefbedijf Texel naar strandbiet. Deze zilte plant levert over een paar jaar massa’s groente op.

De strandbiet - te gebruiken als spinazie of snijbiet - komt beschikbaar voor grootschalige voedselproductie op zoute gronden. ,,Over enkele jaren is dit onderdeel van wetenschappelijk onderzoek naar zilte teelten afgerond’’, vertelt projectleider Mark van Rijsselberghe.

Hongarije, Pakistan, tal van landen staan te popelen. ,,Veel landen kampen met enorme oppervlaktes met een te hoog zoutgehalte. In Hongerije een gebied als twee keer Nederland. Traditionele landbouwgewassen kunnen daar niet groeien. Strandbiet dan wel.’’

Op testvelden bij Den Hoorn op de zuidpunt van het eiland voert de Zilte Proeftuin Texel proeven uit. Onder intensieve begeleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam, Wageningen Universiteit en het Louis Bolk Instituut wordt onderzocht hoe specifiek zilte gewassen en gangbare landbouwgewassen als aardappelen, gerst en bieten rijke oogsten op verzilte gronden kunnen opleveren.

Zie zout bij voedselproductie niet langer als vijand, maar gebruik ’m. Overal ter wereld, te beginnen op Texel. Met zilte zeekool is op het eiland een eerste belangrijke stap gezet. De tweede oogst van deze seizoensgroente - ’de nieuwe zeegroente van de Wadden’ - is nu op Texel in volle gang. Extra mogelijkheden voor uitbreiding en verfijning van het opmerkelijke project zilte landbouw geeft een nieuwe testlocatie bij natuurgebied De Petten.

Dit proefveld van één hectare wordt momenteel wetenschappelijk volledig aangekleed, met sensoren en andere supergeavanceerde meetapparatuur. Van Rijsselberghe hoopt dat prins Willem-Alexander in mei de testlocatie officieel wil openen.

De proef met strandbiet wordt op de nieuwe plek uitgebreid van honderd naar duizend planten. ,,Dan kunnen we exact de eisen vaststellen voor deze zilte plant voor voedselproductie’’, aldus Van Rijsselberghe. Met het project zilte landbouw, begonnen in 2006, is ’Texel’ in de wereld absoluut koploper naar onderzoek op de koude grond naar zilte teelt.

Peru, Thailand, Mexico, Irak, Canada, Namibië, tal van landen volgen op de voet hoe Noord-Holland een voorname positie inneemt in de ontwikkeling en vermarkting van nieuwe, zouttolerante en zoutminnende plantenrassen. Hoe kunnen gewassen als zeekool, strandbiet, hertshoornweegbree, monniksbaard, reukloze kamille en wilde rucola rendabele voedseloogsten opleveren?

Met de jaarproductie van 10.000 stengels bedienen drie Texelse zeekooltelers nu de markt van de betere horeca in Nederland en België, via handelsbedrijf Texel Saline. ,,Als we straks alle geheimen van deze zilte plant kennen, voorzie ik uitbreiding van de huidige kleinschalige teelt ’’, zegt Van Rijsselberghe.

Hard gewerkt wordt aan een zouttolerante aardappel. Drie rassen zien er veelbelovend uit. Een nieuwe doorbraak wacht, als volgende kroon op het pionierswerk van de 56-jarige Mark van Rijsselberghe. Hij begon in 1990 met Texelse Milieuvriendelijke Natuurproducten. Dit bedrijf heeft inmiddels 160 nieuwe producten in de markt gezet.

Toenemende verzilting bedreigt de traditionele landbouw. In 2020 is in Nederland waarschijnlijk 125.000 ha grond ongeschikt voor de huidige gewassen vanwege het zoutgehalte (6% van het landbouwareaal, bijna de helft van Noord-Holland).

Nu al is wereldwijd 1 miljard ha grond verzilt en onbruikbaar voor landbouw (7% van het landoppervlak van de aarde). Verzilting wordt erger door klimaatverandering, bodemdaling en stijgende zeespiegel.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.