Geroofd Meissen-servies Gutmann nog niet opgeëist

Paul Gutter
Enkhuizen

Het porseleinen Meissen-servies van de Joodse bankiersfamilie Gutmann, dat in 1934 onder dwang van de nazi’s werd geveild en daarna verspreid raakte over verschillende musea, is nog niet door de erven opgeëist.

,,De familie gaat zeer zorgvuldig te werk, want in het verleden zijn wel eens claims afgewezen’’, zegt Arthur Brand van Artias, het Amsterdamse onderzoeksbureau dat speurt naar roofkunst uit de Tweede Wereldoorlog.

Brand bracht in mei het balletje aan het rollen. Hij ontdekte de borden en sauskommen in een oude veilinggids. Het servies, met daarop Nederlandse stads- en dorpsgezichten, was ooit eigendom van stadhouder Willem V. Later werden 26 delen gekocht door de Joodse bankier Herbert Gutmann, die deze onder dwang van de nazi’s in 1934 moest laten veilen. Via diverse tussenstations belandden vijftien serviesdelen bij Paleis Het Loo, het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen (ieder zes stuks), het Rijksmuseum in Amsterdam, het Streekmuseum in Tiel en het Historisch Museum in Deventer.

Intern onderzoek

Het Zuiderzeemuseum heeft ondertussen intern onderzoek gedaan naar de zes borden die het bezit. Hieruit blijkt dat de borden in 1962 op een veiling zijn gekocht van een antiquair. Gutmann stond daarbij als voormalig eigenaar vermeld. Dat ze deel uitmaken van de destijds gedwongen verkochte borden acht het museum ’zeer waarschijnlijk maar nog niet met zekerheid vast te stellen’. ,,Dat oordeel laten wij over aan de Restitutiecommissie’’, zegt woordvoerder Niels Lauwers.

Die heeft echter nog geen officieel verzoek ontvangen van het Berlijnse onderzoeksbureau Facts and Files, dat de belangen van de erven Gutmann behartigt. ,,Pas dan starten wij met ons onderzoek’’, zegt secretaris Evelien Campfens. Gemiddeld duurt zo’n traject een half jaar, maar soms ook langer.

Eigen beweging

Voor Brand is het ’zo klaar als een klontje’ dat het hier om roofkunst gaat. ,,Omdat ook het koningshuis erbij betrokken is, hadden we verwacht dat Nederland de borden uit eigen beweging zou teruggeven. Eerder is dat in Duitsland en Oostenrijk ook gebeurd. Maar men wil de officiële weg bewandelen en dus moet een gedegen verzoek ingediend worden. Mede door de vakantieperiode duurt dat wat langer.’’

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen