Deense Griek en Turk uit Limburg

Leontien van Engelen

Culinair stormpje in een glaasje water was het. Eind vorig jaar schreef een levensmiddelentechnologe in een deftige krant dat aardappelpuree uit een pakje een geweldig product is. Ze gaf af op culinaire schrijvers van receptenrubrieken in kranten en bladen, die hun lezers telkens dwingen om ingewikkeld te doen in de keuken. Boze reacties in kranten en op de radio. Ze had het niet mogen zeggen. Dat ze puree uit een pakje eet moet ze zelf weten, maar door er demonstratief over te juichen in de krant, verknoei je ons plezier, schreef een van de pedantjes van de culikerk in zijn receptenhoekje. Iedereen eet uit de fabriek. Maar mensen die over eten en drinken schrijven, keren de levensmiddelenindustrie hautain de rug toe. Niet slim. Beter zanik je als culinaire autoriteit (vinden culischrijvers van zichzelf; dat ze de baas zijn) de voedingsindustrie net zo lang aan de kop tot er alleen nog maar voortreffelijke waar bij vandaan komt.

Ik durfde al eens roepen om betere soep uit een zakje. Je zou eens moeten zien wat culi*s in hun keukenkastjes hebben, waarvan ze niet willen weten dat het industriële producten zijn. Suiker komt uit de fabriek, melk en kaas ook. Tomatenpuree wordt gelukkig in een fabriek gemaakt, maar whisky voor in de cocktailsaus ook, net als maïzena. Tussen haakjes, weet u waar de whisky Ballantine*s vandaan komt? Ja, goed geraden. Maar de alcohol die erin zit komt uit Frankrijk, uit een alcoholfabriek die ik bij toeval ontdekte, op zoek naar een fabriek die zonnebloemolie perst. De alcohol voor alle beroemde Nederlandse jenevers wordt in België gemaakt en in Friesland maken ze er dan weer Russische wodka van. Zonnebloemolie komt trouwens uit een fabriek in de Amsterdamse haven.

Appelstroop en azijn komen uit de fabriek, net als worst, tarwebloem en bier. Ontbijtkoek en creamcrackers ook. En er zijn olijfolietjes waar de culikak hoog van opgeeft, maar die toch echt in een hypermodern industrieel proces zijn gewonnen. De voortreffelijke jonge kapucijners in een potje van Hak zijn fabriekswerk, net als de zwarte zoute Japanse saus Kikkoman (gebrouwen in Sappemeer). Alle chocola komt uit een fabriek, je kunt niet eens ambachtelijke chocola maken zonder machines.

De chocoladefabrieken waar ik ooit werd rondgeleid, in België, zijn van adembenemende knapte.

Dat zijn Nederlandse kaasfabrieken ook. Ze kunnen, zo men erom vraagt, allerberoerdste kaas maken, maar waardeert u topkwaliteit, dan leveren ze die met plezier. Ik heb, kortom, ontzag en bewondering voor de industrie die het ons makkelijk maakt. Maar doet u het, mijnheer en mevrouw de manager van de kalfsragoutfabriek in Edam, en van de machinale garnalenpellerij in Lauwersoog, doe het dan goed. De Kleinste Soepfabriek in Stadskanaal moge u als voorbeeld dienen, maar ook de chipsbakker in de Hoekse Waard. Neem yoghurt. Jarenlang heeft de zuivelindustrie er met de pet naar gegooid. Het begon rond 1960. We aten veel yoghurt thuis. Op een dag was de yoghurt van de melkboer niet meer wat hij gisteren was. Mijn vader fietste voortaan naar een naburig stadje om daar bij een zuivelfabriekje andere yoghurt te halen. Tot ook die yoghurt niet meer te kanen was.

Ik verloor het zicht op yoghurt. Maar zopas vroeg buurvrouw me om Griekse yoghurt voor haar mee te brengen. Ik wist even niet wat ik zag op het zuivelschap van de supermarkt. Fantastische dikke yoghurt in soorten. Bijvoorbeeld Griekse uit Denemarken en Turkse uit Schimmert in Limburg. Weten culi*s hier wel van? Zo uit de fabriek!Wouter Klootwijk

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.