Joviale coach, koude maniak

Wouter Laumans en Joris Polman
Mijdrecht

Jarenlang vormde basketbaltrainer Edmar D. de hoeksteen van jeugdteams door het hele land. Maar achter het imago van joviale coach ging een ijskoude seksmaniak schuil. Hij blijkt meer slachtoffertjes te hebben gemaakt dan waar hij voor veroordeeld is.

De woning van zijn coach kan hij, zestien jaar later, nog tot in de kleinste details beschrijven. De tuin met de basket. De bruine kast beneden, waarin de sterke drank stond. De trap naar boven. De strijkbout. De basketbal met handtekeningen in de vensterbank van de computerkamer waar hij computerspelletjes mocht spelen. Daar stond het bed. Het bed waar hij als elfjarige jongen tientallen keren is misbruikt.

Aangifte

De jongen van toen is inmiddels 27 jaar. Hij bracht de zaak tegen D. aan het rollen. Op 9 december 2015 doet hij aangifte van seksueel misbruik. Justitie trekt in de maanden erna een beerput open.

D., gelauwerd jeugdcoach bij clubs als Argon (Mijdrecht), Leiderdorp, ZZ Leiden en Uball (Utrecht), misbruikte tussen 2000 en 2002 drie pupillen. In 2013 betastte hij tijdens een sportkamp een jongetje. Verder zette hij van 2013 tot en met 2016 twaalf minderjarige jongens tot seksuele handelingen aan voor de webcam. De rechtbank veroordeelt hem op 6 januari tot 3,5 jaar cel en tbs.

Een half jaar heeft justitie aan de zaak gewerkt. Filmpjes en foto’s zijn onderzocht, slachtoffers geïdentificeerd, aangiftes opgenomen, getuigen verhoord. En er is ’onderzoek bij eerdere dienstbetrekkingen’ gedaan. Probleem daarbij is de administratie van sportclubs. Al één jaar na uitschrijving moeten ze alle informatie over oud-leden verwijderen. Dat moet van het College Bescherming Persoonsgegevens.

Twee van de drie misbruikte pupillen die aangifte deden, zijn lang geleden met hun sport gestopt, juist ook om aan D. te ontsnappen. Zij hebben zich zelf gemeld. Maar hoe zit dat met andere leden die eerder vertrokken om uit D.’s handen te blijven?

Waarom vertrok D. in 2005 op stel en sprong bij het Argon? Voorzitter Henk van Dijk herinnert zich D. als ’schichtig’. Het plotselinge vertrek verbaasde hem. „Hij had ruzie met zijn spelers. Over iets heel kleins”, herinnert hij zich. „Er was een boek van hem geleend en beschadigd teruggebracht. Wij denken dat dat hij het niet meer aankon. En dat zijn pupillen te oud werden voor hem. Daardoor raakte hij zijn machtspositie kwijt.”

’Aparte man’

Daarna gaat D. aan de slag bij SV Leiderdorp. En na een jaar bij ZZ Leiden. Een collega-coach noemt hem een ’aparte man’, maar ook een goede coach. Tactisch sterk. Iemand die zijn spelers nauwlettend observeerde. „Ik ben wel eens bij hem thuis geweest. Zijn studeerkamer hing vol met briefjes. Statistieken van spelers van ons team. Alles stond erop.”

Met de wetenschap van nu kijkt deze oud-collega anders naar D.’s gedrag. „Hij zat bijvoorbeeld altijd in de kleedkamer met de jongens. Is dat raar of normaal? Ik deed zoiets niet.” Nog een opmerkelijke anekdote: „Er was ooit een jongen van ons geblesseerd. Die kreeg van D. veel cadeaus. Normaal geef je een dvd of zo. Maar van D. kreeg hij een iPod, een iPad én een telefoon. Dat vond ik best gek. Maar ik zocht er niets achter.”

In de ogen van justitie raakt het overdreven gulle gedrag van D. de kern van de zedenzaak, zo blijkt uit het betoog van aanklager Zlatko Trokic. „Deze zaak maakt duidelijk hoe kwetsbaar onze kinderen kunnen zijn in een relatie als die van een sporttrainer met een kind. Kinderen kunnen door een impliciet verlokkend aanbod, bijvoorbeeld buitengewone waardering van een joviale sporttrainer, zoals de verdachte, worden bewogen tot het plegen of dulden van ontuchtige handelingen. De slachtoffers in deze zaak vertegenwoordigen alle kinderen in onze samenleving.”

Sterke drank

Van 1999 tot 2005 bij Argon was het patroon steeds hetzelfde. D. nodigde spelertjes bij hem thuis uit. De pubers kregen er sterke drank en mochten het schietspel Wolfenstein-3D op zijn pc spelen – wat ze thuis waarschijnlijk niet mochten. Eenmaal boven in de computerkamer vergreep hij zich aan de knaapjes. Om te voorkomen dat ze uit de school klapten, zette hij de pubers onder druk door te dreigen gênante seksfoto’s te openbaren.

Hoewel het misbruik meerdere jaren duurde bij Argon, gingen er nooit alarmbellen af, zegt voorzitter Van Dijk. Niemand wist ervan, meldingen zijn niet gedaan. D.’s reputatie als coach was voortreffelijk.

Frank Berteling van de basketbalbond NBB stelt de vraag die veel betrokkenen bezighoudt: heeft het monster van Mijdrecht meer slachtoffers gemaakt? Berteling: „Wat het niet makkelijker maakte is dat justitie tegen de voorzitters van de clubs had gezegd dat ze héél terughoudend moesten zijn met informatie. Ik weet niet of ze alles op alles gezet hebben om andere, nog onbekende slachtoffers te zoeken.”

Inmiddels is duidelijk dat er meer slachtoffers zijn. Die hebben zich gemeld door de publiciteit rond de rechtszaak. Mogelijk komt er een nieuwe strafzaak van. Het boek kan hoe dan ook niet dicht. D. gaat in hoger beroep.

Voor het nu 27-jarige slachtoffer dat de zaak aan het rollen bracht, verandert dat maar weinig. Hij was ooit een talentvol basketballer. Maar vanwege D. keerde hij de sport in 2002 de rug toe. „Ik kan geen wedstrijd meer zien. Als ik basketbal op tv zie, ben ik gelijk weer terug in die zolderkamer met dat bed.”

Meer nieuws uit Binnenland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.