Dementie vooral erg droevig

Huisarts Marinka Stijn-Kraus, Gezondheidscentrum Zorgwaard.© JJ Foto

Floris Noort
Alkmaar

,,Dementie is eigenlijk vooral erg droevig." Aan het woord is Marinka van Stijn-Kraus, die als huisarts in Alkmaar regelmatig mensen met 'op dementie lijkende klachten' onderzoekt. De diagnose 'dementie' stelt ze zelf niet, daar zijn de specialisten voor. Maar als Van Stijn-Kraus de patiënt een klok laat tekenen, weet deze dokter vaak al wel hoe laat het is.

Dat schijnbaar eenvoudige klusje van het tekenen van een klok blijkt namelijk vaak een van de meest duidelijke signalen dat er iets niet in de haak is. Het is volgens Van Stijn-Kraus een heel illustratieve test: ,,Ik heb echt de meest vreemde klokken gezien. Alle cijfers aan één kant, de volgorde door elkaar, de wijzers alle kanten op, twee twaalven en ga zo maar door."

Bij patiënten waar huisartsen dementie vermoeden wordt vaak een uitgebreide reeks onderzoekjes (MMSE, mini mental state examination, red.) uitgevoerd. Simpele rekensommetjes en andersoortige vraagstukjes kunnen namelijk al snel een goed beeld geven van het functioneren van de hersens. Deze serie onderzoeken vormen samen met een uitvoerig bloedonderzoek het voornaamste gereedschap waarmee de huisarts mensen met dit soort klachten verder kan helpen.

De huisartsenpraktijk is vrijwel altijd het eerste loket van de zorg waar dementie ter sprake komt. Maar de definitieve diagnose dementie stelt Van Stijn-Kraus dus niet zelf: ,,Je kunt het soms na de MMSE wel op je vingers natellen, maar ik ben maar een simpele huisarts. Voor de definitieve vaststelling hebben we Stichting Geriant en eventueel de neuroloog en geriater. Wel ben ik de eerste schakel in het proces. Het is gewoon een erg lastige diagnose om keihard en snel te stellen."

Moeilijk

Dementie is voor veel ouderen een moeilijk onderwerp. Soms maakt de patiënt het zelf bespreekbaar maar regelmatig is het juist de partner die aangeeft dat zijn of haar partner achteruit gaat. Van Stijn: ,,Ze geven aan dat de partner vergeetachtig is en bijvoorbeeld niet meer zo goed kan klaverjassen als daarvoor. Hun partner, het lijdend voorwerp, heeft meestal niet zo veel ziekte-inzicht. Of wil dat niet hebben. Er zijn er dan ook veel die zeggen: 'Ik dement? Echt niet!' Ze willen het niet horen.''

Onomkeerbaar Dementie is onomkeerbaar en wordt door sommigen wellicht gezien als het begin van het einde. Terecht of niet, dat maakt het natuurlijk niet minder zwaarbeladen. De patiënt is in Nederland altijd vrij om zo eigenwijs te zijn om niet (meer) bij de arts te komen. Je nadert dan een grijs gebied wanneer mensen door bijvoorbeeld koppigheid niet de zorg krijgen die ze verdienen.

Van Stijn: ,,Ik kan dan een voorzichtige, zachte dwang opvoeren. Maar als mensen letterlijk en figuurlijk de deur dichtdoen, dan moet het in Nederland wel erg uit de hand lopen wil je iemand gedwongen op kunnen laten nemen. Maar te progressieve wetgeving in deze botst natuurlijk wel snel met de autonomie van de patiënt. Ook dat maakt het een erg lastig onderwerp."

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.