Een lijf om in te lijsten: bodypainting in Hoornse garage

Deze vastgelegde kus tussen de gebodypainte gezichten van man en vrouw leverde Yvonne Zonnenberg een Artistic Photo Award op. De foto is verkocht voor het goede doel; onderzoek naar prostaat- en teelbalkanker.© Foto Monique Crandel

Jeroen Haarsma
Hoorn

Bodypainting is niet voor iedereen. Toen Yvonne Zonnenberg en collega-kunstenaars blote vrouwen beschilderden in de achtertuin, waren niet alle reacties in haar Hoornse buurtje positief. ,,Het gerucht ging dat er een orgie gaande was. ’Porno’, riepen de buren al snel.’’ De vooroordelen maken Yvonne’s liefde voor bodypainting er niet minder om. Het levensverhaal van een eigenzinnige Zuid-Afrikaanse kunstenares met een bijzondere hobby.

Het is 1982 en Yvonne is blij dat ze weer thuis is. En ’thuis’, dat is geboorteland Zuid-Afrika.

Van haar twaalfde tot haar zestiende woont Yvonne in Hoorn, maar thuis voelt ze zich er niet. De kinderen op middelbare school Copernicus zijn hard en onbeleefd. Ze schelden zelfs op de docenten! Ondenkbaar in Zuid-Afrika. Daarom zegt ze ’ajuus’ tegen haar ouders en keert terug naar haar zus en andere familieleden in Johannesburg. Daar start ze met haar opleiding tot schoonheids-, make-up- en haarspecialist. Op haar 21e opent Yvonne haar eigen zaak. Ze prepareert modellen voor de catwalk en voor fotoreportages in chique Zuid-Afrikaanse magazines.

Kapsalon

Het gaat Yvonne voor de wind, maar de toekomst van haar vier kinderen baart haar zorgen. Zuid-Afrika glijdt economisch af. Als haar vader ziek wordt, besluiten Yvonne en haar Britse man te verhuizen naar Nederland. Het land waar haar ouders vandaan komen en nu weer wonen. ,,Ik was 32 en moest weer helemaal opnieuw een carrière opbouwen’’, blikt Yvonne terug op die tijd. Dat opbouwen gaat niet zonder slag of stoot. Ze komt terecht in een kapsalon in Geldermalsen, Gelderland. ,,Liep daar een boer binnen, die kwam zó van het land af. Of hij even mee wilde lopen naar de wasbak. ’Nee, voor dat soort onzin betaal ik niet’, zei de boer kortaf. ’Maak m’n haar gewoon een beetje nat. En doe m’n baard ook even’. Hij stonk en er zat snot in z’n baard. Ik kwam huilend thuis en stopte ermee.’’ De ondernemende Zuid-Afrikaanse opent vervolgens een meubelzaak in Haarlem. ,,Maar toen kwam de crisis en dan kopen mensen geen designermeubelen meer.’’

Yvonne, inmiddels in Hoorn woonachtig, ziet op het internet een advertentie over bodypainting. ,,Ik dacht: wat ís dit? Ik wil dit ook!’’ En dus is haar dochter het eerste ’slachtoffer’. ,,Dat ging niet helemaal goed. Ik gebruikte acrylverf en daar zit gif in. Wist ik veel.’’

Game of Thrones

Maar de zeven jaar daarna krijgt Yvonne door hoe het wél moet. Wat heet. Ze krijgt opdrachten uit de filmindustrie, zoals van megaproducenten HBO en Sky. Ze wekt het personage van de White Walker uit Game of Thrones tot leven voor een promotietour van de hitserie door Nederland, Engeland en Duitsland. Op festivals als Pinkpop wordt ze ingehuurd om festivalgangers te laten zien hoe je van een menselijk lichaam een levend kunstwerk maakt. Bij theaterproducties verzorgt ze extreme vormen van aankleding van dansers.

Yvonne is een meesteres in de ’special effects’. Niet alleen beschildert ze lichamen, ze gebruikt ook attributen die als het ware deel uitmaken van het lichaam. ,,Je mag niet zien dat het prothesen zijn.’’ In haar garagestudio aan huis (’Eigenlijk veel te klein’) meet en maakt ze alles. ,,Ik maak een mal van een lichaam of een lichaamsdeel en ga daarmee aan de slag. Dan hoeft het model niet de hele tijd in de studio te zijn.’’ Inspiratie haalt ze uit kunstenaars als Dalí, Matisse en Van Gogh. Yvonne maakt ook canvasschilderijen, die ze verkoopt en waarvan de opbrengst gaat naar onderzoek naar prostaat- en teelbalkanker. ,,De gevaren voor borstkanker bij vrouwen zijn bekend, maar naar kanker bij mannen wordt véél minder onderzoek gedaan. Vandaar dat ik mannen beschilder. Daar maak ik vervolgens een portret van en dat verkoop ik.’’ Hoe komt ze aan haar mannelijke modellen? ,,Oproepje via Facebook. Dik of dun, dat maakt niet uit.’’

Imago

Dat bodypainting op veel onbegrip stuit, merkt ze geregeld. Die ’directe Hollanders’ zeggen het ook als iets niet bevalt. In haar studio aan het Renoirhof geeft Yvonne workshops en soms een ’jamsessie’; dan komen bodypainters samen om te experimenteren. ,,Staan er mensen in de garage, in huis en in de tuin te bodypainten. Dan gaat al snel het gerucht dat er een orgie gaande is, vanwege de naakte modellen. Bodypainting heeft een slechter imago door de link met bijvoorbeeld de Kamasutrabeurs. Die seksuele lading verdwijnt nu het vaker op tv komt. Maar vergeet niet dat bodypainting niet nieuw is. In bijvoorbeeld de oude James Bond-film ’Goldfinger’ zitten ook blote, beschilderde vrouwen. Vindt men toch ook niet raar?’’

Waar de buren dus nog niet klappen, krijgt Yvonne elders wel veel lof toegezwaaid. Ze is Nederlands kampioen bodypainting op het gebied van special effects en werd afgelopen zomer tweede tijdens de Europese kampioenschappen. In juli doet ze mee aan de wereldkampioenschappen in Oostenrijk, waar meer dan vierhonderd bodypainters bijeenkomen. ,,Of ik kans maak? Ach, het blijft een jurysport.’’ Maar met een beetje geluk is ’die gekke buurvrouw van de orgie’ straks mooi wel officieel een van de beste bodypainters ter wereld.

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen