Thema van deze week: eten en bewegen met reuma

nhd Administrator

Welke voedingsmiddelen zijn positief voor een reumapatiënt?Er is weinig bekend uit wetenschappelijk onderzoek over voeding bij reuma. Ik adviseer patiënten om gezond te eten volgens de adviezen van het Voedingscentrum. Bij overgewicht is afvallen belangrijk, om verergering van de klachten te voorkomen.Ten aanzien van reumatoïde artritis is wel wat bekend uit wetenschappelijke studies over de effecten van bepaalde voedingsmiddelen. Het betreft onderzoeken naar de effecten van visolie en omega vetzuren op reumatoïde artritis. De oorspronkelijke onderzoeken zijn uitgevoerd in het begin van de jaren negentig. Recent is het onderzoek opnieuw uitgevoerd. Hierbij zijn ook opnieuw positieve effecten van visolie en omega vetzuren op de reumatoïde artritis gevonden. Kanttekening is hierbij wel dat het een klein aantal onderzoeken is en dat die onderzoeken zijn uitgevoerd in kleine groepen patiënten. De effecten van visolie en omega vetzuren zijn (nog) niet opnieuw onderzocht in een grotere groep andere patiënten met reumatoïde artritis.

1. Welke voedingsmiddelen zijn positief voor een reumapatiënt?

Reuma is een verzamelnaam van meer dan honderd aandoeningen van het bewegingsapparaat waarbij er geen sprake is van een trauma/ongeval. Het gaat dus om allerlei verschillende ziektebeelden, waaronder reumatoïde artritis (chronisch ontstekingsreuma) maar ook jicht en artrose (gewrichtsslijtage).

Er is weinig bekend uit wetenschappelijk onderzoek over voeding bij reuma. Ik adviseer patiënten om gezond te eten volgens de adviezen van het Voedingscentrum. Bij overgewicht is afvallen belangrijk, om verergering van de klachten te voorkomen. Hoe meer kilo’s de pijnlijke gewrichten met zich mee moeten dragen, hoe zwaarder (letterlijk!) het voor die gewrichten is. Hierdoor wordt het herstel bemoeilijkt. Bij bijvoorbeeld artrose is aangetoond dat overgewicht een belangrijke rol speelt bij verergering van de heup- en knieartrose.

Ten aanzien van reumatoïde artritis is wel wat bekend uit wetenschappelijke studies over de effecten van bepaalde voedingsmiddelen. Het betreft onderzoeken naar de effecten van visolie en omega 3-vetzuren op reumatoïde artritis. De oorspronkelijke onderzoeken zijn uitgevoerd in het begin van de jaren negentig toen er veel minder bekend was over en er minder behandelmogelijkheden waren voor reumatoïde artritis.

Recent (publicatie in 2015) is het onderzoek opnieuw uitgevoerd. Hierbij zijn ook opnieuw positieve effecten van visolie en omega vetzuren op de reumatoïde artritis gevonden, dus vermindering van de gewrichtsontstekingen bij de patiënten die die middelen gebruikten ten opzichte van de patiënten die een placebo (nepmedicijn) kregen.

Kanttekening is hierbij wel dat het een klein aantal onderzoeken is en dat die onderzoeken zijn uitgevoerd in kleine groepen patiënten. De effecten van visolie en omega vetzuren zijn (nog) niet opnieuw onderzocht in een grotere groep andere patiënten met reumatoïde artritis. Dit laatste is nodig voordat het in de landelijke richtlijnen voor reumatologen kan worden opgenomen en het gebruik van visolie en/of omega vetzuren als algemeen advies gaat gelden in de spreekkamer.

2. Is zwemmen en wandelen goed als je spierreuma hebt?

Allerlei vormen van bewegen hebben een positief effect op klachten bij reuma en ook bij spierreuma. Dit is ook met wetenschappelijke studies meerdere malen aangetoond. Met bewegen/sporten kun je je algemene conditie verbeteren, je spierkracht op peil houden en je pezen en de banden van je bewegingsapparaat stevig houden. Met een goede conditie kun je dus (in ieder geval een beetje) compenseren voor het krachtsverlies van je gewrichten door reuma. Je hoeft niet bang te zijn dat je je gewrichten beschadigt door te sporten.

Daarbij geldt in het algemeen dat beweging allerlei positieve effecten heeft op je lichaam. Je stofwisseling versnelt waardoor je misschien wat gaat afvallen als je overgewicht hebt. Door het buiten zijn, verbetert vaak je stemming. En door te bewegen komen er allerlei endorfines (lichaamseigen ‘feel good’ stoffen) vrij in je lichaam waardoor je je ook lekkerder voelt en meer energie krijgt. Omdat veel reumapatiënten last hebben van vermoeidheid, is dat een groot bijkomend voordeel. Ik adviseer mijn patiënten ook vooral om een manier van bewegen / sporten te vinden waar ze plezier in hebben. Dat houd je het langste vol.

Voorzichtigheid is wel geboden bij een fors ontstoken gewricht (zoals bijvoorbeeld bij reumatoïde artritis). Het advies is om het gewricht in zo’n situatie ook rust te geven, zodat het beter kan genezen. Heel kort gezegd: een ontstoken gewricht moet je niet pesten! Maar in dit soort situaties hebben patiënten meestal zoveel last dat ze vanzelf wel het betreffende gewricht gaan ontzien.

3. Zijn er voedingsmiddelen die de reuma verergeren?

Het meeste wetenschappelijke onderzoek is gedaan naar voeding en reumatoïde artritis. Er zijn in wetenschappelijke studies geen voedingsmiddelen aangetoond die reumaklachten verergeren. In het algemeen valt wel te zeggen dat de meeste patiënten zich qua algemene conditie beter voelen bij een gezonde en gevarieerde voeding en algemene welbevinden heeft weer een positief effect op de reumaklachten.

Van jicht (gewrichtsontstekingen door urinezuur kristallen) is bekend dat het drinken van alcohol de jichtaanvallen kan uitlokken en onderhouden. Advies is dus: als je jicht hebt: geen alcohol meer drinken. Daarnaast is het af te raden om bepaalde voedingsmiddelen  (waar veel purines in zit) in grote hoeveelheden te gebruiken. Dit zijn bijvoorbeeld zeevruchten maar ook orgaanvlees zoals lever. Hierin geldt: alles met mate. Bijvoorbeeld: we denken dat zeevruchten jichtaanvallen kunnen uitlokken. Maar je mag als jichtpatiënt heus een keer een garnaal eten bij de barbecue, maar misschien is in één keer een bord opeten met tweehonderd gram garnalen cocktail niet zo’n goed idee. Als je merkt dat die ene garnaal een jichtaanval uitlokt, dan kun je het beter helemaal laten. Een diëtist kan hierover meer advies geven.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.