Leids Universitair Medisch Centrum: ’Tuberculosevaccin BCG beschermt kwetsbare ouderen niet tegen corona’

Leiden

Het ’ouderwetse’ tuberculosevaccin BCG blijkt toch niet het wondermiddel tegen covid-19 bij kwetsbare ouderen. ,,Heel jammer, maar het is niet anders”, zegt onderzoeker professor Frits Rosendaal van het Leids Universitair Medisch Centrum, op basis van de eerste onderzoeksresultaten onder 6132 patiënten van zestig jaar en ouder.

,,We hoopten dat het BCG-vaccin het aangeboren immuunsysteem zo’n boost zou geven dat het zou beschermen tegen covid-19”, zegt Rosendaal. Dat is niet het geval. ,,Maar mogelijk beschermt het wel tegen een ernstig verloop van de infectie.”

Het onderzoek naar het bestaande tuberculosevaccin is in september 2020 gestart in twintig Nederlandse ziekenhuizen, waaronder alle UMC’s. Onderzoeksleider Marc Bonten van UMC Utrecht: „De conclusie is duidelijk: het BCG-vaccin biedt geen bescherming tegen covid-19 voor de kwetsbare ouderen. Hoewel teleurstellend is het belangrijk om juist tijdens de pandemie de voorlopige gegevens meteen te delen.”

Andere luchtweginfecties

Rosendaal: „Het grote aantal deelnemers, én dat het onderzoek gerandomiseerd en dubbelblind is uitgevoerd, maken dat de resultaten zeer betrouwbaar zijn.” De Leidse professor benadrukt dat ouderen ’de winter door gevolgd worden’ om erachter te komen of BCG-vaccinatie wel beschermt tegen een ernstige corona-infectie, of de gevoeligheid voor andere luchtweginfecties vermindert. Ook studies met het BCG-vaccin onder zorgmedewerkers gaan door.

De Nederlandse onderzoekers gaan de resultaten zo snel mogelijk analyseren en publiceren, zodat vakgenoten de resultaten kunnen beoordelen.

Overbrugging

In het onderzoek trad een corona-infectie met ziekteverschijnselen even vaak op bij kwetsbare ouderen die een placebo of BCG-vaccinatie hadden gekregen. In totaal deden 6132 patienten mee, het LUMC vaccineerde 970 ouderen. ,,Als het vaccin wel effect zou hebben, hadden we mensen met een placebo opgeroepen om het snel te krijgen”, zegt Rosendaal. Bij een gunstige werking had het BCG-vaccin voor ouderen een overbrugging kunnen zijn in afwachting van een van de nieuwe coronavaccins.

Het honderd jaar oude BCG-vaccin is het meest toegediende vaccin ter wereld en wordt in veel landen gebruikt om tuberculose te voorkomen. Mogelijk bijwerkingen zijn dus bekend. In dit onderzoek onder ouderen is het BCG-vaccin gebruikt dat door de ziekenhuizen direct via het RIVM is besteld. Het onderzoek heeft geen consequenties voor de beschikbaarheid van het vaccin voor normaal gebruik in Nederland of in het buitenland.

Lees ook: Wapent tbc-vaccin zestigplussers tegen corona? ’We hebben hoge verwachtingen’, zegt Leidse epidemioloog Frits Rosendaal

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen