Premium

Zonder cholera waarschijnlijk geen Gedempte Gracht: boek over geschiedenis van Zaandams bekendste winkelstraat

Markt op de Gedempte Gracht, begin jaren vijftig.
© Foto Gemeentearchief Zaanstad
Zaandam

Chique winkelstraat, verkeersader, ongezellig stadshart, neo-Zaanse ’shopbeleving’: de Gedempte Gracht heeft vele gedaanteverwisselingen ondergaan. De geschiedenis van Zaandams bekendste straat is door auteur Vibeke Kingma opgetekend in het boek ’Van Zilverpad tot winkelhart’ dat 17 november verschijnt.

Vermoedelijk zou er geen Gedempte Gracht zijn geweest zonder cholera. Net zoals corona nu doet, maakte de uit Azië overgekomen ziekte halverwege de negentiende eeuw slachtoffers in heel Nederland. Vaak met dodelijke afloop. In 1853 lastte de gemeenteraad van Zaandam vanwege een cholera-uitbraak de kermis af. Gevolg: de bevolking begon te rellen, er viel zelfs een dode. In datzelfde jaar pleitten bewoners van Zilver- en Kuiperspad (samen de huidige Gedempte Gracht) voor het dempen van de Zilverpadsloot. De roep tot het dempen van stedelijk water klonk overal in het land, want destijds vermoedden geneeskundigen dat cholera werd veroorzaakt door kwalijke dampen uit grachten en sloten. Pas later werd ontdekt dat het drinken van met fecaliën besmet water de oorzaak was. Waarom de grachtloze straat na demping Gedempte Gracht werd genoemd, is niet terug te vinden in de archieven. Volgens auteur en historicus Vibeke Kingma is de naam wel te beredeneren. De sloot werd op dezelfde manier gebruikt als een gracht (wonen, transport) en het woord gracht moest bijdragen aan de stedelijke allure van de nog jonge, ambitieuze stad Zaandam.

Meer nieuws uit Zaanstreek-Waterland

Meest gelezen