Vliegen over de Stelling van Amsterdam was nog nooit zo makkelijk. En de zon blijft altijd schijnen

Fort aan de Jisperweg ligt in de Beemster aan het Noordhollands Kanaal.
© Dronewatch/Wiebe de Jager
Haarlem

Zin in een vliegtochtje over de Stelling van Amsterdam bij heldere lucht? Waarbij je de leunstoel niet uit hoeft? Klik dan op showmeholland.com/stellingvanamsterdam

Wiebe de Jager van Dronewatch liet in opdracht van de provincie Noord-Holland zijn 360º-camera de lucht in gaan, om de historische verdedigingswerken en hun omgeving in beeld te brengen. Het resultaat is de grootste luchtfototour ter wereld. Die ongeacht het weer buiten, op elke plek met internetverbinding af te leggen is.

De camera hing aan een drone in de buurt van de verdedigingswerken en fotografeerde de omgeving alle kanten op. Met de muis kan men het ’strategische landschap’ in alle richtingen observeren. Men ziet de forten in de verten maar kan ook goed reconstrueren hoe de verdediging van de hoofdstad ruim een eeuw geleden was opgezet.

De Stelling van Amsterdam is namelijk een waterlinie, waarbij de forten als ’accesposten’ de toegangswegen moesten afgrendelen. Het landschap zou onder een laagje water komen te staan, en met kanonnen, geweren en mitrailleurs verdedigen de soldaten in de forten elke waterweg, droogliggende dijk, weg of spoorlijn richting Amsterdam.

Fijnproevers

In het ’strategische landschap’ is de samenhang van al die werken goed te bestuderen. De fijnproevers kunnen de nog resterende inlaatsluizen vanuit de lucht terugvinden, of de sporen die verdwenen militaire wegen achterlieten in het landschap.

Van forteiland Pampus tot het Muiderslot, van de Geniedijk bij Hoofddorp tot Fort bij Edam: in totaal zijn tientallen bijzondere locaties die tezamen de Stelling van Amsterdam vormen vanuit de lucht te bekijken. De Stelling is 135 kilometer lang en telt 45 forten.

Het overgrote deel van de foto’s werd in 2019 en dit jaar gemaakt met behulp van een drone. Die mocht echter niet overal vliegen, in verband met de nabijheid van Schiphol. Een deel van de foto’s is daarom met behulp van een speciale camera aan een heliumballon gemaakt, die is uitgerust met 36 lenzen die tegelijk één foto maken. Heel dicht in de buurt van Schiphol was ook dat niet toegestaan. Op die locaties, zoals Fort bij Hoofddorp, werd gekozen voor een hoogtestatief. Van een door corona aan vliegverkeer arm luchtruim heeft De Jager niet kunnen profiteren. ,,Je mag volgens de wet daar niet vliegen, er komt dus nog wel wat meer bij kijken dan dat er amper vliegtuigen zijn.’’

Wiebe de Jager maakte eerder een soortgelijke tour van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Jager: „Met de tours van de twee linies tezamen is de grootste aerial VR tour ter wereld ontstaan.”

In 1996 verkreeg de stelling de status van Unesco-werelderfgoed. Mogelijk wordt deze status dit jaar ook toegekend aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De provincie Noord-Holland telt voor Unesco als ’siteholder’ van de Stelling van Amsterdam.

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen