Kuieren door een streng landschap (ca. 16 km)
Gepubliceerd op 27 augustus 10, 09:03 Laatst bijgewerkt op 19 november 10, 06:19De wandeling gaat deze week door de Beemster, maar we beginnen één dorp verderop, in Oosthuizen, gemeente Zeevang. Dat is slechts één polsstoksprong over de Beemsterringvaart, en die houden we deze keer goed in de gaten. De wandeling gaat voor een deel langs de noordrand van de Beemster.
Dit monument met mondiale allure (want onderdeel van de Unesco werelderfgoedlijst) is bijzonder, maar ook streng voor de wandelaar. Wegen lopen van noord naar zuid en van oost naar west, in een patroon met vaste afstanden. Een ’paadje tussendoor’ vind je hier nauwelijks.
Maar je moet je in die strakheid laten verrassen door de verscheidenheid in sferen die je binnen het gebied aantreft, en die zich openbaren als je er langer rondzwerft. Neem de randen van deze vroegere binnenzee: die zijn nog steeds grillig en weelderig.
Hart
We beginnen op de Raadhuisstraat in Oosthuizen, lopen voorbij de rotonde en volgen het fietsbordje richting Beets. Al snel laten we de bewoonde wereld achter ons, op weg naar dit pittoreske dorpje. Eeuwig zonde dat de A7 er zo bruusk doorheen loopt. We gaan onder de snelweg door, volgen het pad, een bruggetje over en staan in Beets, waar de kerk (vijftiende eeuw) het hart van de gemeenschap vormt. Hij wordt momenteel onderhanden genomen, maar normaliter is er van alles te doen.
De straat heet hier gewoon Beets. We slaan linksaf en volgen de weg. Dat je op de dijk langs de ringvaart loopt, valt niet erg op door het vele groen en de huizen en boerderijen aan weerzijden. De statige stolp op nummer 86 is een rijksmonument.
Loop door tot het bruggetje, steek over en ga rechtsaf de Noorddijk op. Die blijven we volgen. Geniet van het uitzicht, zie hoe de kerk van het toch zo kleine Oudendijk trots oprijst in de verte.
De eerste mogelijkheid gaan we links, de Vrouwenweg in. Die is smal en kaarsrecht, zeker als we de N243 overgestoken zijn. Het is 1800 meter naar de Jisperweg. Daarvoor hoef je in de Beemster geen meetapparatuur mee te nemen. De polder is met pijnlijke precisie ingedeeld. Elke afstand van een weg tot een sloot is 900 meter, de afstand van een weg tot een volgende weg is 1800 meter.
We gaan links de Jisperweg in, die prettig beschut ligt tussen de bomen. Huisnummer 5 is een ’voorbeelderf’, zoals er in de Beemster verschillende zijn. De bewoners hebben, in samenwerking met Landschap Noord-Holland, hun erf zo ingericht dat het een streekeigen uitstraling houdt. Zo kun je ’modern’ en ’oud’ mooi combineren.
Stolp
We steken weer de N243 (nu de Schermerhornerweg) over en vervolgen de Jisperweg tot de Oosthuizerweg. De stolp links, met de paarden op het tuinhek, is een rijksmonument, een van de vele in de Beemster trouwens. De polder kent nog steeds zo’n 350 stolpen. Na de drooglegging van de polder in 1612 werden ze in hoog tempo gebouwd.
Deze boerderijen hadden de perfecte grootte voor een middengroot agrarisch bedrijf. Vaak waren het pachtbedrijven, eigendom van rijke stedelingen die in de zomermaanden langskwamen, als het in de stad te erg stonk. Zij introduceerden de sierlijke gevels, die ze kenden van de grachtenpanden.
We hebben het dan over de tijd dat in ’de west’ grof geld werd verdiend. Maar vlak de Beemster niet uit als bron van inkomsten. De droogmakerij werd gefinancierd door – wat we nu zouden noemen – ’durfkapitalisten’. Prima investering, zo bleek al snel. Het nieuw land was uitermate vruchtbaar, de investeerders hadden hun geld binnen een jaar terug.
We steken vanaf de Jisperweg linksaf de stille Oosthuizerweg in, naar het dorp Noordbeemster. Lopen we almaar rechtdoor (een kilometer of vijf), dan komen we vanzelf weer bij de Beemsterringvaart, waar we over de dijk en met mooi uitzicht op het dorp aan de overkant teruglopen naar Oosthuizen. Meteen rechts het dorp binnengaan en links de Raadhuisstraat in.
Als je de wandeling wat wilt inkorten kun je na het eerste stukje Vrouwenweg linksaf de Middenweg nemen, tot aan de Oosthuizerweg en daar links. Of neem de mooie Nekkerweg (de enige kromme weg in de Beemster) voor een heel kort rondje.
MARK MINNEMA
Start- en eindpunt: Raadhuisstraat, Oosthuizen.
Parkeren: In de omgeving is voldoende ruimte.
Lengte: 16 kilometer
Versnaperingen: In Oosthuizen, Beets en Noordbeemster zijn horecagelegenheden.
