De nijlgans is om de dooie donder niet bang. Als ik bij een stukje open water in de Brouwerskolk een foto van samenscholende watervogels wil nemen, neemt hij op een halve meter plaats voor de lens Waarschijnlijk in de hoop eten te kunnen scoren. Niet alleen heb ik niks bij me, ook de camerabatterijen doen niks, wellicht vanwege de stevige vrieskou.

Ondanks stevig doorstappen heeft de snijdende kou zich in vlees, vet en botten genesteld. De uitbundig schijnende zon maakt veel goed. Alsof de wintergoden het licht boven het witte landschap hebben aangedaan.

Het Brouwerspad is een oude, cultuurhistorische route tussen Haarlem en het duingebied. De route loopt van de Zijlsingel via de Brouwersvaart dwars door het westelijk tuinbouwgebied naar de Brouwerskolk in Overveen. Heb je er geen genoeg van of trek gekregen, dan kun je via het visserspad naar Zandvoort doorlopen (ruim vier kilometer) of naar het dichtbij gelegen Kraantje Lek.

De wandeling - gemaakt door de Historische Vereniging Haerlem - start op de Brouwersvaart, van origine een duinstroom waarvan het water zijn weg naar de stad zocht. De stroom is in de Middeleeuwen uitgegraven en verbreed. Daardoor ontstond een vaart loodrecht op de westelijke singelgracht van Haarlem. De vaart werd aanvankelijk gebruikt als zandvaart om afgegraven duinzand te vervoeren.

Na enkele stappen passeer ik een prachtig plein uit de negentiende eeuw, vernoemd naar bierbrouwer Pieter Dircksz. Hasselaer (1554-1616). Hij was in 1602 één van de oprichters van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Hij betaalde ook de landkaarten, boeken en schrijfwaren voor Willem Barentsz. en zijn tante Kenau werd beroemd vanwege het gooien met pek vanaf de schansen tijdens het Beleg van Haarlem.

Via het spoorwegviaduct leidt de route naar de Houtmankade. Hier loop je door een gebied waar ooit bloemenkwekers het voor het zeggen hadden. Haarlem was tot het einde van de negentiende eeuw het kloppend hart van de bloembollencultuur. Haarlem en Heemstede waren in de lente bloeiende ansichtkaarten waar 's ochtends vroeg drommen Amsterdammers op de fiets naartoe kwamen. Tal van straatnamen langs deze wandelroute herinneren hier nog aan, zoals Tulpenkade en Hyacintenbrug. Op die brug probeert een jonge vader zijn in moonboots gehulde voeten als stampende warm te houden. Zijn dochtertje speelt met overgave met de sneeuw. ,,Maar mag papa dan nú even een boterham naar binnen gooien?'' Zijn smeekbede wordt ingewilligd en ze gaan huiswaarts.

Door de sneeuwval is het ijs lichtgrijs gekleurd. Op diverse plekken staan schoenafdrukken in de verijsde sneeuwlaag. Er moeten hier ook meerdere waaghalzen een natte broek hebben gekregen, want na sommige voetafdrukken volgen ineens (inmiddels weer dichtgevroren) wakken. Brrrr!!!

Het Brouwerspad eindigt bij het Brouwerskolkje. Deze donkere poel onder de bomen werd in de zeventiende eeuw gegraven in aansluiting op de Brouwersvaart. Hier werd duinwater verzameld voor de bierproductie. 'Waterhaalders' vervoerden het schone duinwater per schuit naar de brouwers in Haarlem. Op de dichtgevroren poel maken vandaag negen blije schaatsers hun rondjes.

René Torley Duwel
Startpunt: Zijlsingel, Haarlem
Eindpunt: Brouwerskolkweg, Overveen
Lengte wandeling: drie kilometer
Openbaar vervoer: vanaf station Haarlem 10 min. lopen. Bij eindpunt 5 min. lopen naar station Overveen
Markering: geen
Horeca: Haarlem centrum; Wapen van Kennemerland (Ramplaan 125); café Kraantje Lek (Duinlustweg 22, vlakbij eindpunt)
Rolstoeltoegankelijk: nee
Meer informatie: www.haerlem.nl