Het zijn de donkere dagen voor kerst, dus waarom zouden we ons niet laten inspireren door de pelgrim en te voet enkele spirituele plaatsen opzoeken. Geen mooiere plek om te beginnen dan de Abdij van Egmond. Bij de kaarsenmakerij is de jaarlijkse expositie van kerststallen te bewonderen. Van daar wandelen we naar een andere plaats met spirituele betekenis: het bedevaartsoord Onze Lieve Vrouwe ter Nood in Heiloo.

Beide gaan terug tot in de middeleeuwen. De abdij, waar we beginnen, is weliswaar van 1935, toch is het duizend jaar geleden dat de eerste monniken zich hier huisvestten. En nog eerder waren het nonnen die ' zo rond het jaar 950 ' door Graaf Dirk I werden gehaald, om te bidden voor het heil van de grafelijke familie. Graaf Dirk II maakte er een abdij van voor een Benedictijner kloosterorde. In de elfde eeuw was het een 'scriptorium' waar handschriften werden gekopieerd, maar waar ook nieuwe boeken werden geschreven. De Egmondse Annalen, een van de belangrijkste geschiedenisboeken van de middeleeuwen, werd er rond 1100 samengesteld.

Diederik van Sonoy, de aanvoerder van de Geuzen, liet de abdij in 1573 in de as leggen, net als het kasteel in Egmond aan den Hoef. Architect A.J. Kropholler maakte begin twintigste eeuw het eerste ontwerp voor het huidige klooster, zijn collega B.J. Koldewey voltooide het.

Al lange tijd worden er kaarsen gemaakt, later kwam daar een pottenbakkersatelier bij. Verder is er een religieuze boekhandel, en zijn er nu veel kerststallen te bewonderen. Je kunt nog even kijken bij de nieuwe vlindertuin die gemaakt is voor broeder Frans, een groot vlinderkenner maar nu in ruste.

Bij het verlaten van het terrein gaan we rechtsaf de Vennewatersweg op en voorbij het weiland weer rechts. Kijk even opzij voor mooi uitzicht op de indrukwekkende abdij die oprijst tussen het geboomte. Neem de Abdijlaan linksaf, de Randweg oversteken en de Nieuwe Schulpweg in. Als het asfalt doodloopt kun je het weideland in, open land tussen duin en polder. Doorsteken en op het asfaltpad links, de eerste mogelijkheid weer links.

Het pad volgt na een poosje de grens van weiland en bos. Vakantiehuisjes doemen op aan je linkerhand. Voorbij Mooyeveld een beetje links aanhouden en je komt uit bij een parkeerterrein. Daar rechts de Heereweg op en linksaf de Duinweg in. We komen langs Bakkum-Noord en gaan over de Zanddijk naar Limmen. Wees je er van bewust dat verre voorvaderen dit ook al deden. In de middeleeuwen was de Zanddijk de route om vis uit Egmond te transporteren naar Limmen vanwaar schippers de lading verder landinwaarts vervoerden.

We komen op de Westerweg, ook al zo'n monument. Deze weg loopt al eeuwen van Alkmaar tot aan Castricum. Logisch ook, hij markeert de westelijke kant van de zandrug die van zuid naar noord loopt, met als noordelijkste punt de Alkmaarse Grote Kerk.

Het spoor over en linksaf de Kapelweg in. We komen vanzelf bij Onze Lieve Vrouwe ter Nood, wat al in 1409 een bedevaartsplaats was. Er was een kapel en een waterput die als geneeskrachtig werd gezien, de Runxputte. De kapel werd verwoest in 1573, maar in 1713 kreeg het bedevaartsoord een nieuwe impuls toen de bron spontaan begon te vloeien, zo wil het verhaal.

Uiteindelijk werd in het begin van de twintigste eeuw een nieuwe kapel gebouwd, op de plek waar zich ooit de oude bevond en waar ook de put is. Architect Jan Stuyt bouwde in 1913 de bedevaartskerk op het terrein. Je komt ze tegen als je over het terrein wandelt. In het park is een Kruisweg aangelegd. Je kunt wandelen langs veertien huisjes, ofwel 'statin', waarin je afbeeldingen aantreft van de lijdensweg van Jezus. Er is een bezoekerscentrum waar je een herinnering kunt kopen of iets nuttigen.

We verlaten het 'Putje' op dezelfde plaats, steken de weg over en gaan onder het spoor door. Bij de Westerweg rechts. Via de Schipperslaan en de Lijnbaan lopen we naar de Vennewatersweg. Die brengt ons terug bij de Abdij.

Mark Minnema
Begin- en eindpunt: Abdij van Egmond, Egmond-Binnen aan de Vennewatersweg.
Afstand: Ongeveer 11 km.
Horeca: Bij abdijkaarsen is iets te nuttigen, zo ook in het bezoekerscentrum van Onze Lieve Vrouwe ter Nood.
Honden: aan de lijn.