Nou moet ik hier niet meteen klagen en zeuren maar koud, winderig, nat en guur is het deze herfstmiddag wel op de grens van Heemstede en Bennebroek. Met verkleumde vingers aantekeningen maken in een notitieblokje wordt met de minuut moeilijker en om de haverklap moet ik mijn plu uit- en weer inklappen; regen en zon spelen vandaag onophoudelijk tikkertje.

De wandeling 'Hartekamp & De Overplaats' maakt onderdeel uit van het Buitenplaatsenpad, uitgezet door de stichting Landschap Noord-Holland. Drie ommetjes (ook nog Groot-Leyduin en Groenendaal) verbinden enkele historische landgoederen. De drie zijn ook te koppelen tot een rondwandeling van veertien kilometer. Het pad voert je langs eeuwenoude bomen en statige huizen en je wordt ook ondergedompeld in een schitterende natuur.

Dit gebied was voor een belangrijk deel eigendom van de jonkheren en jonkvrouwen Van Lennep, in het verleden één van de machtigste families in deze contreien. Zo bezat deze familie eeuwenlang (tot 1954!) één van de mooiste buitenplaatsen, het Huis te Manpad. Ooit had ik het bijzondere voorrecht de imposante wijnkelder van het nu particulier bewoonde monument te bezichtigen. Als ik terugdenk aan de eeuwenoude gewelven en de prachtigste wijnen die er liggen te rijpen, loopt het water alweer in mijn mond.

Startpunt van de wandeling is De Kakelye, een natuurinformatiepunt in een oude appelschuur. (Hier kun je ook de brochure van het Buitenplaatsenpad kopen à €1, maar die ook thuis is te downloaden.) Na de Leidsevaart te zijn overgestoken, loop ik op de Manpadslaan langs een ruim drie eeuwen oud huis, dat vroeger De Capel heette (nu: De Kapel). Wellicht denken velen dan: schuilkerkje voor katholieken na de reformatie geweest? Nee dus, want volgens kenners was dit ooit een “hoerhuijs” annex illegale kroeg. De lek was toen al makkelijk bereikbaar via de brug over de trekvaart tussen Leiden en Haarlem. En sinds 1884 was er ook een stopplaats op de spoorlijn: Halte Mannepad.

Op de hoek met de Herenweg staat De Naald, een gedenknaald uit 1817 ter herinnering aan twee gebeurtenissen. Eentje heeft nooit plaatsgevonden: de Slag bij het Mannepad (1304) toen de Haarlemmers hier opdringerige Vlamingen zouden hebben verdreven. De tweede gebeurtenis betreft de mislukte poging in 1573 om de Spaanse belegering van Haarlem te breken.

De tuinen op het terrein van de Hartekamp zijn ook in herfsttooi een waarlijk genoegen. Bij de dierenboerderij staat iedereen al lang op stal. Af en toe klinken door de kale struiken en bomen woeste kreten op van rondlopende bewoners.

De wandelroute leidt vervolgens rakelings langs speeltuin de Linnaeushof naar het heuvelachtige terrein van de Overplaats. De natuur heeft zich hier redelijk ongestoord kunnen ontwikkelen. De hellingen zijn begroeid met eiken, beuken, pijnbomen, berken, iepen, lindes en sparren. Ik zal niet de eerste zijn die het romantische miniravijn met Zwitsers bruggetje en watervalletje fotografeert (zie foto). In opdracht van Landschap Noord-Holland worden er nu in het bos herstelwerkzaamheden uitgevoerd. De machinist van een graafmachine leegt de inhoud van zijn blaas naast zijn voertuig.

Na een slalom om een vijver daal ik af naar de Prinsenlaan. Ik passeer een voordeur waartegen drie grote zakken aardappelen liggen opgetast. Om de hoek op de Kadijk liggen kale bollenvelden, ernaast een bollenschuur. Dit rijksmonument is getransformeerd in twee woningen, waarvan er nog één te koop is. Dat treft, morgen (zaterdag 10 december) is er tussen 11 en 15 uur open huis. Als je 689.000 euro meeneemt, kun je meteen afrekenen.

René Torley Duwel
Start- en eindpunt: Natuurinformatiepunt Kakelye, Manpadslaan 1, Heemstede
Lengte wandeling: zes kilometer
Markering: ronde stickers
Openbaar vervoer: goed te lopen vanaf bushaltes op Vogelenzangseweg en Herenweg. Station Heemstede-Aerdenhout ligt 3 km noordwaarts
Honden: niet toegestaan in Overplaats
Horeca: niet op de route maar wel vlakbij in Bennebroek en Heemstede
Meer informatie: www.landschapnoordholland.nl