Bewegend Verleden: winter 1963, Alkmaar [video]

 
Bekijk Fotoserie

ALKMAAR - Sommigen onder u kunnen het zich nog vast wel herinneren; de strenge winter van 1963. Zo koud is het daarna nooit meer geweest in Nederland. Ook in Alkmaar vroor het dat het kraakte.

Door Jesse van Dijl - 4-1-2017, 6:00 (Update 4-1-2017, 15:18)

Er werd die winter een Elfstedentocht gereden die de naam 'De hel van 63' meekreeg. 'Het vogeltje' Reinier Paping won hem heldhaftig.

Er kon met de auto over het ijs worden gereden dat op het IJsselmeer lag. Ook de Noordzee was tot tientallen meters uit de kust bevroren.

Een luchtbrug moest worden ingesteld om de bevolking op de Waddeneilanden te bevoorraden. In sommige plaatsen in het land lag zeventig dagen achtereen sneeuw op de grond.

In Alkmaar zat de vorst uiteindelijk wel een meter in de grond. De waterleiding op de Limmerhoek bevroor hierdoor en barstte uiteindelijk kapot.

Kapper Hollestein staat met sigaar in de mond het water uit zijn kapsalon te vegen.

Onder het huis van kapper J. Hollestein kwam het water omhoog; woonkamer en kapsalon stonden al snel blank. Met behulp van vele buren werd het water met bezems uit het huis geveegd. Zo de straat op.

Alle buren van de kapper komen helpen om het water in het Verdronkenoord te vegen. Zij doen dit natuurlijk ook uit eigen belang. Ze voorkomen hierdoor dat hun eigen huizen onder zullen lopen.

Daar waren de afvoerputten natuurlijk ook dichtgevroren. Het water moest dus verder geveegd worden: in het Verdronkenoord dan maar.

Binnen filmen is altijd lastig vanwege het gebrekkige licht. Toch zijn deze opnamen heel aardig gelukt. Ze tonen ons dat ook de woonkamer van de kapper helemaal blank staat.

Aangezien het meer dan tien graden vroor op deze rampdag, was dit bepaald geen makkelijke opdracht. Veel water bevroor direct. Met bijlen en scheppen moest voorkomen worden dat het één grote ijsbaan werd.  Na vier uur was de waterleiding eindelijk gerepareerd.

Door het raam en tussen de gordijntjes door werden deze beelden gefilmd. Tussen de vegende mensen en het Accijnstorentje stoppen passanten om de calamiteit gade te slaan.

Nico Wester was die dag toevallig op bezoek bij de buren van kapper Hollestein. Toen hij doorkreeg wat er loos was, pakte hij zijn 8mm-camera en begon te filmen. Het resultaat is het volgende filmpje dat een bij vlagen hilarisch beeld geeft van deze ijskoude dag.

Hangend uit het raam op de eerste verdieping worden deze beelden gemaakt. Bijna artistiek worden de vegende buren in beeld gebracht. Duidelijk is te zien dat de afvoerputten tussen de klinkers door het bevroren water dichtzitten en dat het nog stromende water over het wegdek naar de rand met de gracht moet worden geveegd.

 

Wanneer het water uit de gesprongen leiding eenmaal in het Verdronkenoord is terechtgekomen, blijft het liggen op het dikke ijs dat daar al dagen ligt. Er wordt ook nog geschaatst.

 

Tussen de ploeterende mensen door rijdt een mooi oer Hollands brommertje dat ondanks de vrieskou toch wilde starten die dag. Waarschijnlijk moest er wel veel gechoked worden, stellen we ons zo voor.

 

Na enige tijd arriveert het waterleidingbedrijf. In een prachtig busje met daarop de slogan 'Verspil geen drinkwater'. Helaas wordt deze middag toch wel heel veel drinkwater verspild; uiteindelijk heeft het vier uur geduurd voordat de waterleiding was gerepareerd.

 



Meer over dit onderwerp
  • Bewegend Verleden: bijzondere historische films

    Het Regionaal Archief Alkmaar heeft een kleine, maar interessante...
Reageren

Reageer op dit artikel

Draag bij aan dit artikel
Stuur een tip
Stuur een video
Stuur een afbeelding


Zoek een serieuze relatie in jouw omgeving









Zorgvraag van de week
Michael Mooij
Fleboloog
Centrum Oosterwal
Thema van de week: spataderen
Lees verder