Architect Sjoerd Soeters leidt rond door zijn stadhuis Zaanstad
Gepubliceerd op 19 januari 12, 23:17 Laatst bijgewerkt op 19 januari 12, 23:41ZAANSTAD - ,,Er zijn mensen in dit gebouw die denken dat Inverdan nu wel zo'n beetje af is. Niets is minder waar.'' Architect Sjoerd Soeters zegt het met lichte stemverheffing. De geestelijke vader van het stadsvernieuwingsproject in hartje Zaandam heft het waarschuwende vingertje. ,,Zaanstad mag niet op zijn lauweren rusten, moet nu doorzetten. Het kan misschien nog wel tien jaar duren voor alles zijn definitieve vorm heeft bereikt'', zegt Soeters.
De kleurrijke architect, als altijd opvallend gekleed (grijs pak met rode ruiten), leidde donderdag een aantal journalisten rond in het nieuwe stadhuis van Zaanstad, dat volgende week woensdag officieel wordt geopend door prinses Margriet. Soeters ontwierp het opvallende gebouw, dat naast 'geveltjeshotel' Inntel, beeldbepalend is voor Inverdan.
Het stadvernieuwingsproject is inmiddels voor een deel gerealiseerd, maar er is nog een lange weg te gaan. Zo ruziet Zaanstad al jaren met ontwikkelaar NS Poort over de overbrugging van de spoorlijn, is het voormalige Noordschebos nog altijd een woestenij en is er van Figaro (het gedeelte tussen gemeentehuis en AH-kantoor) nog helemaal niets gerealiseerd. Soeters stelt dat de overbrugging van het spoor er hoe dan ook moet komen. ,,Dat is essentieel voor Inverdan.''
Gracht
Soeters vindt ook dat de Gedempte Gracht niet klaar is als daar de veelbesproken gracht één keer gegraven is. ,,Er staan daar nog zoveel lelijke gebouwen. Ik zou het bijvoorbeeld toejuichen als het pand van C&A wordt gesloopt. Ook de gebouwen van de Hema en V&D verdienen geen schoonheidsprijs. Je kunt al veel bereiken door er een Zaanse gevel voor te zetten, zoals in een paar gevallen al is gebeurd. Het zou ook goed zijn als er een doorbraak komt naar de Vinkenstraat ter hoogte van de Maartenkerk op die straat.''
Soeters stelt dat het nieuwe gemeentehuis slechts een 'zetstukje' is van Inverdan. ,,Het is een succesvol gebouw, maar je kunt het niet los zien van de omgeving. Een mooi gebouw op zich is als een keuken uit een folder. Alles blinkt en glimt misschien, maar wat heb je er aan als er niet in wordt gekookt. Toen ik het stationsgebied van Zaandam voor het eerst zag, deed het me denken aan een puin geschoten stad, Grozny of Beiroet. Daar wilde je als mens niet komen. Het doel was om er een levendig gebied van te maken, waar mensen zich prettig voelen. Ik vind dat we daar goed in geslaagd zijn, maar nogmaals het is nog lang niet af.''
Soeters noemt het gemeentehuis een uniek gebouw, omdat het typisch Zaans is. ,,Dit gebouw kon alleen hier gebouwd worden. Zowel in het interieur als aan de buitenkant zijn de Zaanse cultuur en geschiedenis te herkennen. Bij het interieur heb ik me laten inspireren door de Domineestuin, het buurtje met Zaanse houten huizen in Zaandijk. Daar zijn smalle paden met aan weerszijde huizen, die allemaal een eigen karakter hebben, maar samen vormen ze een eenheid. Het pad is het bindende element. In het stadhuis lopen 'paden' waar ambtenaren elkaar ontmoeten, met aan de zijkanten de 'huizen' waar ze in rust kunnen werken.''
Soeters refereert aan het referendum van jaren geleden waarin de Zaanse bevolking kon kiezen uit drie stijlen voor het nieuwe gemeentehuis: chique, zakelijk of Zaans. ,,Ik heb me suf geluld om de Zaanse stijl te promoten. Want wat moet je hier met een gebouw van staal en glas? Daarmee kun je je als stad toch niet onderscheiden. Dan moet je concurreren met Sjanghai en dat win je niet. Geldt ook voor een chique gebouw. Dan ben je ook niet onderscheidend bezig.''
Boerenlullenbouwen
Het nieuwe stadhuis heeft rond de 80 miljoen euro gekost, al is dat geen vaststaand bedrag. De definitieve kosten zijn nog niet bekend door meerwerk enerzijds en schadeclaims van de gemeente bij NS Poort anderzijds. Zaanstad claimt geld van de ontwikkelaar, omdat het gebouw te laat werd opgeleverd.
Sjoerd Soeters vindt het in ieder geval een goedkoop gebouw. ,,Dat komt door wat ik noem het boerenlullenbouwen. Het is een simpel gebouw. Het zijn in feite een paar huizen met gevels ervoor. Zoals ze vroeger ook veel in de Zaanstreek werden gebouwd.''
De één vindt het nieuwe stadhuis prachtig, de ander vindt het helemaal niets. Maar het is in ieder geval spraakmakend. Het gebouw is opgenomen in een vuistdik boek, waarin duizend Europese architectuurprojecten zijn beschreven. Soeters had het gisteren meegenomen als cadeautje voor burgemeester Geke Faber.
