Wat ontkurken we met de feestdagen? Onmetelijke aantallen wijnstreken, wijndomeinen en wijnproducenten dienen zich aan. Over bomen, het bos en ze kunnen zien hebben we het maar liever niet. Daarom: enkele tips om bijdetijdse wijnen te presenteren.

Een van de hardnekkigste misverstanden bestaat eruit dat je een fles champagne opent om het nieuwe jaar in te luiden. Het domste dat je daarbij kunt doen is er oliebollen bij eten: zoet vet doodt elke smaak van de ragfijne bubbels. Sowieso hebben de meeste mensen om 12 uur 's nachts al een paar drankjes op, laten ze hun glas staan om vuurwerk af te steken en hebben ze andere zaken aan het hoofd. Dan wordt het schenken van de kostbare champagne paarlen voor de zwijnen. Een goedkope prosecco is op dat moment de uitgelezen drank van dienst.

Anja Vondenhoff, Europees 'champagneambassadrice' van 2011, benadrukt dat champagne een wijn is. En dat-ie prima als aperitief kan worden gebruikt, maar ook als begeleiding van de maaltijd. Tijdens het champagnediner dat volgde, werd meteen het bewijs geleverd: vijf gangen met even zovele champagnes. Brut, rosé, demi sec: het hele scala kwam aan bod.

De hoofdrol speelde een heerlijke fazant met zuurkooljus, waarbij een prachtig bijpassende champagne van Jacquesson cuvée 735 (€39,50; www.ovino.nl) werd geschonken. Die wijn beschouwen we als een van de geheimtips voor 2012, zoals er meer kleinere producenten zijn met allure. Natuurlijk, publiekslievelingen als Moët & Chandon spugen we niet uit, maar probeer eens kleintjes als Agrapart & Fils (met een intense 'Les 7 crus', €31,50, www.lesgenereux.nl)) of de baanbrekende Ayala.

Dat laatste huis gaat met zijn brut zéro (geen grammetje restsuiker) erg ver. Ayala-directeur Hervé Augustin: ,,Suiker is een cosmetisch middel, het maskeert onvolkomenheden, en verandert de perceptie van de wijn. Hoe zuiverder, hoe lichter, hoe lekkerder.'' (www.wijnverlinden.nl, €33,50)

Rioja
Er dreigde even wat mis te gaan met de Rioja. In de beeldvorming bestonden de wijnen uit de beroemdste Spaanse wijnstreek nog slechts uit zware, vermoeide wijnen. Het gebied werd aan alle kanten voorbijgestoken door wijngebieden die het moderne wijn maken innig omarmden. Witte wijnen uit Rueda (verdejo) of Rías Baixas (albariño), rode wijnen uit Priorat en Navarra -tot voor kort de genegeerde buurman van Rioja- vonden moeiteloos hun weg naar de (Nederlandse) consument. Gelukkig staan er tegenwoordig jonge wijnmakers aan het roer van wijndomeinen uit de Rioja, die zich richten op de moderne consument en toegankelijke, maar nog steeds karakteristieke wijnen maken. Dit jaar raakten we enthousiast van wijnen van Lagunilla (verkrijgbaar bij C1000, de goedkoopste is er al rond €3) en Bodega Ontanon Rioja (€8,95, www.grapedistrict.nl). En ook klassiekers als Marqués de Cáceres (www.groupelfe.com) zijn met een vernieuwingsslag aan de gang. Af en toe zien we zelfs schroefdoppen opduiken.

Nieuwe wijnen
Nieuw-Zeeland is al jaren een toonaangevende producent van stuivend witte wijnen van de sauvignon blanc-druif. Waarbij de wijnen van Cloudy Bay zowel aanjager als ijkpunt zijn. Nog steeds zijn de meeste Nieuw-Zeelandse sauvignon blancs van knisperende kwaliteit. Maar ze zitten niet stil in kiwiland. Wijnpioniers speuren naar nieuwe hellingen en nieuwe druiven. Er wordt al een aantal fraaie chardonnays gemaakt. Maar de verrassing komt nog: pinot noirs. EenBij een recente proeverij van Nieuw-Zeelandse wijnen lieten we al het wit voor wat het was en doken we in het aanbod van pinot noirs. Daaruit visten we een paar pareltjes: Aotea 2009 van Seifried (www.redgum.nl). Niet goedkoop (€24,95), wel heel erg goed, met pepertjes en power. Ook leuk: Mud House uit Central Otago.

Ook Duitsers maken tegenwoordig een pittige pinot noir. En zijn ook anderszins vernieuwend bezig. Laatstelijk kwam een fles ter tafel van de familie Anselmann (€9,25, onder meer www.floractieve.nl) uit de Pfalz. Een cabernet blanc trocken 2010. We lazen er bijna overheen, maar het staat er echt: cabernet blanc. We kennen cabernet sauvigon (rood) en sauvignon blanc (wit), maar de samentrekking, daar hadden we nog nooit van gehoord.

 Op het etiket staat dan ook in mooie kleine lettertjes: aus Versuchsanbau. Dat betekent dat ze lekker aan het experimenteren zijn geslagen. Wat blijkt: het gaat om een nieuwe druif, een kruising tussen een cabernet sauvignon (een blauwe druif) en 'een geheim wit ras'. Hoe het ook zij, het is een witte wijn, door de beide broers en zus Anselmann aangekondigd als zomerwijn. Dat zal allemaal best: wij dronken hem in de herfst en nu ook in de winter, en En hij is prachtig. Vol van smaak, tikje gelig van kleur, wat abrikoos, citrusvruchten en bloemetjes. Er is ruimte in de kelder gereserveerd.

Slovenië
Van de sterk opkomende wijngebieden in Midden- en Oost-Europa timmert Slovenië de laatste jaren flink aan de weg. Bij supermarktketen Jumbo staat bijvoorbeeld een aantal heel aardige wijnen van Puklavec. Het Groningse HDW (Henk Draaisma Wijnadvies) wist een paar andere Sloveense parels op te sporen en haalde ze naar Nederland. Echt enthousiast raakten we van de sauvignon blanc van Vino Kuster (€7,75; te koop via info@hdwijnadvies.nl); lichtgeurend naar kattenpies (jawel: een pré), mooie tonen van ananas en een tikje filmend. Deze wijn rijpte een jaar op roestvrij staal en werd pas daarna gebotteld. De mooi lichte pinot noir van Vino Gaube (€8,50) mag er ook zijn: hij geurt herfstachtig aards en heeft een plezierig lange afdronk. Uit het noordoosten van Slovenië komen prachtige sauvignon blancs van Dveri Pax, gemaakt door wijnliefhebbende monniken (€9,95; www.jeanarnaud.nl). Maar spectaculairder nog zijn de wijnen van Verus, afkomstig van een jong wijngaardje. Hun furmint, riesling en sauvignon blanc zijn heerlijk knisperend droge wijnen (www.grapedistrict. nl).

JACQUES HERMUS