ZWAAGDIJK-OOST - Ongemerkt voltrekt zich in West-Friesland een revolutie. Bij de Proeftuin Zwaagdijk wordt de basis gelegd voor een opzienbarende ommezwaai in de groentesector. Telen op water.
Vernieuwend op weg naar de toekomst. De voortgang van het langdurige onderzoek ’Teelt de grond uit’ in Zwaagdijk-Oost wordt landelijk nauwlettend gevolgd. Met drijvende teelt zijn geen lappen grond nodig. Een aanzienlijke besparing! Dat is niet het enige. In één seizoen, om een van de vele voordelen te noemen, kan minstens acht keer worden geoogst. Tegen één keer op de huidige wijze.
Onderzoeker Matthijs Blind van de Proeftuin Zwaagdijk heeft grote verwachtingen van ’Teelt de grond uit’. Het onderzoek startte in 2007 en richt zich op bladgewassen. Over het perspectief zegt Blind: ,,Over tien jaar kan 10 tot 15 procent van het areaal bladgewassen op water worden geteeld. Misschien gaan de ontwikkelingen nog wel sneller.’’
Lastig te zeggen hoe de verdere ontwikkelingen uitpakken in deze reuzenstap voor de groenteteelt. ,,Kijk eens naar de waterbroei van tulpen’’, zegt Blind. Dit fenomeen heeft zich in korte tijd explosief ontplooid. Na een eerste particuliere Noord-Hollandse mislukking in het begin van de jaren negentig, pakte de zoekende sector enkele jaren later de waterbroei opnieuw op. Met ongekend succes!
Nu wordt in onze provincie, en daarbuiten, ’s winters 85 procent van de tulpen op water gebroeid. Witlof maakte eerder een vergelijkbare verandering mee. De teelt van groenten op water staat nog in de kinderschoenen. De nieuwsgierige buitenwereld krijgt op de komende Floriade in Venlo een voorproefje van wat de sector te wachten staat uit Noord-Holland. Blind: ,,Wij tonen daar de mogelijkheden en de voortgang van ons onderzoek.’’ De Floriade 2012 is in Venlo.’Teelt de grond uit’ is uit nood geboren. Blind: ,,De traditionele vollegrondsgroenteteelt nadert haar grenzen. De beschikbare ruimte komt aan het einde. Deze beperking dwingt je tot andere systemen. Met daarbij verhoging van de kwaliteit.’’ Dé pionier van drijvende teelt is Dick Pater. Teeltbedrijf Pater Broersen in Waarland loopt voorop.
Na een kleinschalig begin in 2010 heeft dit bedrijf vorig jaar 5400 vierkante meter bassins in gebruik genomen voor de sla op water. Pater is overtuigd van de voordelen. Behalve de minder benodigde ruimte en hogere opbrengst zijn de belangrijkste voordelen betere teeltsturing, efficiënter en schoner werken en minder ziektes.
Met sla zijn de meeste vorderingen gemaakt. De aanpak van andere bladgewassen is volop in onderzoek. Pater Broersen krijgt navolging, op kleinere schaal. Komend seizoen gaan drie andere bedrijven in Noord-Holland ook groenten op water telen. Onderzoeker Blind glundert. Zaadbedrijven en de markt pakken de nieuwe ontwikkeling op. Ook Dick Pater lacht. Zijn eerste experiment met 770 vierkante meter sla op water bespaarde 6000 liter dieselolie. De trekker hoefde niet het land op.
Het onderzoek ’Teelt uit de grond’ in Zwaagdijk-Oost wordt gefinancierd door het ministerie van economische zaken, landbouw en innovatie, Productschap Tuinbouw, LTO en andere partijen. In dit project werkt de Proeftuin Zwaagdijk samen met ’Wageningen’.
Wageningen Universiteit doet ook zelf onderzoek naar nieuwe teeltsystemen. De wetenschappers richten zich op onder meer op prei, bomen en aardbeien.
Proeftuin Zwaagdijk is een groot agrarisch onderzoekscentrum voor praktijkgericht onderzoek. Het bedrijf staat tussen de belangrijke agrarische gebieden Het Grootslag, Agriport A7 (glastuinbouw) en Seed Valley (zaadbedrijven). Naast 18 hectare grond (een deel biologisch) met 6.000 vierkante meter glas beschikt Proeftuin Zwaagdijk over twintig bewaarcellen en vier witlofcellen. Ook in het Westland is een vestiging. Bij de Proeftuin werken 40 fte’s
foto's:
In deze proefbassins doet Proeftuin Zwaagdijk onderzoek naar de teelt van bladgewassen op water. Voor Nederland een uniek project.
Sla met in water gegroeide wortels.foto’s proeftuin zwaagdijk